#119📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

पुढीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
अ. गॅमा किरणोत्सार साध्या अल्युमिनिअम फॉईलने अडवता येतात.
ब. अल्फा किरणोत्सार कातडीने अडतो पण बीटा किरणोत्सार मात्र हाडांपर्यंत पोहोचू शकतो.
क. बीटा किरणोत्सार 20 इंच जाडीच्या काँक्रीटच्या भिंतीतून आरपार जाऊ शकतो.
ड. गॅमा किरणोत्सार शिशाची भिंत, स्टेनलेस स्टीलची भिंत किंवा काँक्रिटची भिंत अडवू शकते.

Which of the following statements are correct?
a. Gamma radiation can be blocked by simple aluminium foil.
b. Our skin can block alpha radiation but beta radiation can reach upto bones.
c. Beta radiation can penetrate a 20 inch thick concrete wall.
d. Gamma radiation can be blocked by a lead wall, a stainless steel wall or a concrete wall.

पर्याय (Options):
a
अ आणि क
a and c
b
ब आणि ड
b and d
✓ योग्य उत्तर
c
ड आणि क
d and c
d
क आणि ब
c and b
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (ब आणि ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अल्फा, बीटा आणि गॅमा किरणांची भेदन क्षमता (Penetration Power):
• अल्फा (alpha) किरण: वस्तुमान जास्त असल्याने भेदन क्षमता सर्वात कमी असते; ते साध्या कागदाने किंवा मानवी त्वचेने (कातडीने) अडवले जातात.
• बीटा (eta) किरण: वेगवान इलेक्ट्रॉन असल्याने त्वचेला भेदून मानवी शरीराच्या स्नायू व हाडांपर्यंत पोहोचू शकतात (विधान ब बरोबर). मात्र ते २० इंच जाड काँक्रीटच्या भिंतीतून आरपार जाऊ शकत नाहीत; काही मिलिमीटर अल्युमिनियमनेही ते अडतात (विधान क चुकीचे).
• गॅमा (gamma) किरण: अति-ऊर्जावान विद्युतचुंबकीय लहरी असल्याने त्यांची भेदन क्षमता अफाट असते; ते साध्या अल्युमिनियम फॉईलने अडत नाहीत (विधान अ चुकीचे). त्यांना अडवण्यासाठी शिसे (Lead), जाड स्टेनलेस स्टील किंवा काँक्रीटची भिंत लागते (विधान ड बरोबर).
• म्हणूनच ब आणि ड ही विधाने अचूक आहेत (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: अल्फा किरण कातडीने अडतात, बीटा किरण हाडांपर्यंत जाऊ शकतात, तर गॅमा किरणांना अडवण्यासाठी शिसे व काँक्रीटची भिंत लागते.

The correct answer is Option B (b and d).

Key Points:
• Penetrating Power of Nuclear Radiations (alpha, eta, gamma):
• Alpha (alpha) rays: Helium nuclei (⁴₂He²+) with the lowest penetration power; they are stopped by a sheet of paper or the human skin layer.
• Beta (eta) rays: High-speed electrons with moderate penetration; stopped by a few millimeters of aluminum sheet. They easily pass through skin and reach underlying body tissues and bones (Statement b is correct). They *cannot* penetrate a 20-inch concrete wall (Statement c is false).
• Gamma (gamma) rays: High-energy electromagnetic photons with enormous penetrating capability; simple aluminum foil cannot stop them (Statement a is false). They require dense shielding such as thick lead (Pb), heavy stainless steel, or thick concrete walls to attenuate them (Statement d is correct).
• Therefore, statements b and d are correct (Option 2).
• Key Takeaway: Alpha is stopped by skin, beta penetrates into tissues/bones, and gamma requires dense lead or concrete walls for shielding.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)

किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔