चंद्रयान-1 चे शोध आंतराष्ट्रीय दैनिकांत प्रकाशित झालेले आहेत. कोणते अभ्यास चंद्रयान-1 कडून झाले आहेत ?
अ. चंद्राचे रासायनिक मानचित्रण (मॅपिंग)
ब. चंद्राचे खनिजशास्त्रिय मानचित्रण (मॅपिंग)
क. चंद्राचे फोटोजिओलोजिकल (चित्र-भूशास्त्रीय) मानचित्रण
ड. चंद्राचे जीवशास्त्रविषयक मानचित्रण (मॅपिंग)
योग्य पर्याय निवडा :
चंद्रयान-1 चे शोध आंतराष्ट्रीय दैनिकांत प्रकाशित झालेले आहेत. कोणते अभ्यास चंद्रयान-1 कडून झाले आहेत ?
अ. चंद्राचे रासायनिक मानचित्रण (मॅपिंग)
ब. चंद्राचे खनिजशास्त्रिय मानचित्रण (मॅपिंग)
क. चंद्राचे फोटोजिओलोजिकल (चित्र-भूशास्त्रीय) मानचित्रण
ड. चंद्राचे जीवशास्त्रविषयक मानचित्रण (मॅपिंग)
योग्य पर्याय निवडा :
The findings of Chandrayan-1 have been published in international journals. Which studies have been carried out by Chandrayan-1?
a. Chemical mapping of the Moon
b. Mineralogical mapping of the Moon
c. Photogeological mapping of the Moon
d. Biological mapping of the Moon
Select the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त अ, ब आणि क) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• चांद्रयान-१ (Chandrayaan-1):
• २२ ऑक्टोबर २००८ रोजी इस्रोने PSLV-C11 द्वारे भारताची पहिली चांद्र मोहीम प्रक्षेपित केली; यात ११ वैज्ञानिक उपकरणे (पेलोड्स) होती.
• पार पाडलेले वैज्ञानिक अभ्यास:
• (अ) रासायनिक मानचित्रण (Chemical Mapping): C1XS या क्ष-किरण उपकरणाद्वारे चंद्राच्या पृष्ठभागावरील मॅग्नेशियम, ॲल्युमिनियम आणि लोह यांचे मॅपिंग केले.
• (ब) खनिजशास्त्रीय मानचित्रण (Mineralogical Mapping): NASA च्या M³ (मून मिनरॉलॉजी मॅपर) उपकरणाद्वारे चंद्रावर पाण्याच्या रेणूंचा (H₂O) ऐतिहासिक शोध लावला.
• (क) चित्र-भूशास्त्रीय मानचित्रण (Photogeological Mapping): TMC कॅमेऱ्याद्वारे चंद्राच्या पृष्ठभागाचे त्रिमितीय (3D) भूशास्त्रीय नकाशे तयार केले.
• चंद्रावर कोणतीही सजीव सृष्टी किंवा जीवन नसल्याने 'जीवशास्त्रविषयक मानचित्रण' (ड) होणे अशक्य आहे.
• म्हणूनच फक्त अ, ब आणि क हे अचूक उत्तर आहे (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: चांद्रयान-१ ने चंद्राचे रासायनिक, खनिजशास्त्रीय आणि भूशास्त्रीय मानचित्रण केले; चंद्रावर जीवसृष्टी नसल्याने जैविक मॅपिंग केले नाही.
The correct answer is Option D (Only a, b and c).
Key Points:
• Chandrayaan-1 Science Objectives & Payloads:
• Launched on 22 October 2008 via PSLV-C11 from Sriharikota, carrying 11 scientific payloads (5 Indian, 6 international/NASA/ESA).
• Scientific Investigations Undertaken:
• (a) Chemical Mapping: Carried out by C1XS (Chandrayaan-1 X-ray Spectrometer) and HEX to map magnesium, aluminum, silicon, calcium, and iron distribution.
• (b) Mineralogical Mapping: Carried out by NASA's Moon Mineralogy Mapper (M³) and SIR-2, which confirmed the landmark discovery of water molecules (H₂O/OH) and hydroxyl minerals.
• (c) Photogeological 3D Mapping: Performed by the Terrain Mapping Camera (TMC) and Lunar Laser Ranging Instrument (LLRI) to map lunar surface craters and topography.
• Biological mapping (d) is impossible because the Moon is a sterile, lifeless celestial body without an atmosphere or biological organisms.
• Therefore, the carried out studies were a, b, and c only (Option 4).
• Key Takeaway: Chandrayaan-1 performed chemical, mineralogical, and photogeological mapping, famously discovering water molecules on the Moon.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी
ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...
प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे
प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...
विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)
विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...
उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)
उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...
अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)
किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? अ. गॅमा किरणोत्सार साध्य...
आपातकालीन व्यवस्थापनासाठी उदा. पूर, भूकंप, वणवे, वादळे यांची...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :