राजकोषीय तूटीबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
अ. एकूण उत्पन्नामधून एकूण खर्च वजा केला असता येणारी रक्कम.
ब. अंदाजपत्रकीय तूट व शासनाने बाजारातून उभारलेली कर्जे व शासनाचे दायित्व यांची बेरीज होय.
क. महसुली येणे व भांडवली येणे (केवळ कर्ज वसूली व इतर येणी) यांच्या बेरजेतून एकूण खर्च वजा केला असता येणारी रक्कम.
ड. अंदाजपत्रकीय तूट व महसूली येणे यांची बेरीज होय.
राजकोषीय तूटीबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
अ. एकूण उत्पन्नामधून एकूण खर्च वजा केला असता येणारी रक्कम.
ब. अंदाजपत्रकीय तूट व शासनाने बाजारातून उभारलेली कर्जे व शासनाचे दायित्व यांची बेरीज होय.
क. महसुली येणे व भांडवली येणे (केवळ कर्ज वसूली व इतर येणी) यांच्या बेरजेतून एकूण खर्च वजा केला असता येणारी रक्कम.
ड. अंदाजपत्रकीय तूट व महसूली येणे यांची बेरीज होय.
Which of the following statements about fiscal deficit is correct?
A. Amount obtained after subtracting total expenses from total income.
B. It is the sum of the budget deficit and the debt raised by Government from the market and the liabilities of the government.
C. The amount obtained from the sum of revenue receipts and capital receipts (only recoveries of loans and other receipts) minus total expenditure.
D. The sum of budgetary deficit and revenue receipt.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (ब आणि क) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit):
• प्रमाणित व्याख्या व सूत्र:
• राजकोषीय तूट = एकूण खर्च - [महसुली जमा + बिगर-कर्ज भांडवली जमा (कर्ज वसुली + निर्गुंतवणूक)]
• हे सूत्र विधान 'क' मध्ये अचूक मांडले आहे.
• कर्ज उभारणीच्या दृष्टीने व्याख्या (विधान ब):
• राजकोषीय तूट = अंदाजपत्रकीय तूट + शासनाने बाजारातून उभारलेली निव्वळ कर्जे व इतर दायित्वे
• म्हणजेच राजकोषीय तूट ही शासनाची एका वर्षातील एकूण कर्ज उभारणीची गरज दर्शवते.
• विधाने अ आणि ड चुकीची आहेत: विधान 'अ' मध्ये कर्ज-रहित बाबींचा उल्लेख नाही आणि विधान 'ड' अर्थशास्त्रीयदृष्ट्या चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: विधाने ब आणि क बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: राजकोषीय तूट = अंदाजपत्रकीय तूट + बाजारातील कर्ज व दायित्वे (किंवा एकूण खर्च - कर्जविरहित एकूण जमा).
The correct answer is Option C (B and C).
Key Points:
• Fiscal Deficit (राजकोषीय तूट):
• Standard Formula:
• Fiscal Deficit = Total Expenditure - (Revenue Receipts + Non-debt Creating Capital Receipts)
• Non-debt capital receipts include recovery of loans and disinvestment proceeds. Statement C accurately represents the net magnitude of this deficit.
• Borrowing Perspective (Statement B):
• Fiscal Deficit = Budgetary Deficit + Net Market Borrowings and other Sovereign Liabilities
• Hence, Fiscal Deficit reflects the total borrowing requirement of the government from all sources in a fiscal year.
• Statement A & D are Incorrect: Statement A gives overall surplus/deficit without specifying non-debt receipts; Statement D is conceptually invalid.
• Correct Pair: Statements B and C are correct (Option 3).
• Key Takeaway: Fiscal Deficit = Total Expenditure minus (Revenue Receipts + Non-debt Capital Receipts) = Net Borrowings & Liabilities.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
कोणत्या संघटनेचा सदस्य होण्याकरीता कोणत्याही राष्ट्राला उरूग...
महसुली खर्चाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ? अ. यामध्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?