📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
a. आर्थिक वर्ष 2018 पासून रेल्वे अर्थसंकल्प केंद्रीय अर्थ संकल्पात विलीन करण्यात आला.
b. अर्थ संकल्पीय आर्थिक वर्ष 2019 मध्ये सरकारी खर्चाचे नियोजन आणि नियोजनेत्तर वर्गीकरण करणे बंद झाले आहे.

Which of the following statement/s is /are correct?
a. The railway budget was merged with Union Budget from financial year 2018.
b. The Budget financial year 2019 discontinued having plan and Non-plan classification of Government expenditure.

पर्याय (Options):
a
फक्त a बरोबर आहे
Only a is correct
b
फक्त b बरोबर आहे
Only b is correct
c
दोन्ही a आणि b बरोबर आहेत
Both a and b are correct
d
वरीलपैकी कोणतेही नाही
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी कोणतेही नाही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• रेल्वे अर्थसंकल्पाचे विलीनीकरण: विवेक देबराय समितीच्या शिफारशींवर आधारित नरेंद्र मोदी सरकारने स्वतंत्र रेल्वे अर्थसंकल्प सादर करण्याची 92 वर्षांची जुनी प्रथा बंद केली.
• विधान 'a' मधील चूक: रेल्वे अर्थसंकल्प आर्थिक वर्ष 2017-18 (फेब्रुवारी 2017 मध्ये सादर) पासून सर्वसाधारण केंद्रीय अर्थसंकल्पात विलीन करण्यात आला, FY 2018 पासून नाही. त्यामुळे, अंमलबजावणीच्या अचूक वर्षानुसार विधान 'a' चुकीचे आहे.
• योजना आणि योजनेत्तर खर्च: ऐतिहासिकदृष्ट्या, सरकारी खर्चाचे वर्गीकरण 'योजना' (उत्पादक मालमत्ता आणि योजनांवर खर्च केलेला पैसा) आणि 'योजनेत्तर' (नियमित प्रशासकीय खर्च, पगार, सबसिडी) मध्ये केले जात असे.
• विधान 'b' मधील चूक: सरकारी खर्चाचे योजना आणि योजनेत्तर असे वर्गीकरण देखील आर्थिक वर्ष 2017-18 पासून (12 व्या पंचवार्षिक योजनेच्या समाप्तीशी जुळवून घेण्यासाठी) बंद करण्यात आले. प्रश्नात हे FY 2019 मध्ये घडल्याचे म्हटले आहे, त्यामुळे विधान 'b' देखील चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: दोन्ही ऐतिहासिक अर्थसंकल्पीय सुधारणा FY 2017-18 च्या चक्रात झाल्यामुळे, दोन्ही विधानांमध्ये चुकीच्या वर्षांचा उल्लेख आहे. त्यामुळे, वरीलपैकी कोणतेही विधान बरोबर नाही.
• महत्त्वाची टीप: रेल्वे बजेटचे विलीनीकरण आणि योजना/योजनेत्तर खर्चाचे वर्गीकरण बंद होणे या दोन्ही गोष्टी FY 2017-18 मध्ये घडल्या.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Merger of Railway Budget: The 92-year-old practice of presenting a separate Railway Budget was scrapped by the Narendra Modi government based on the recommendations of the Bibek Debroy Committee.
• Timeline Error in 'a': The Railway Budget was merged with the General Union Budget from the Financial Year 2017-18 (presented in February 2017), not from FY 2018. Therefore, statement 'a' is technically incorrect based on the exact timeline of implementation.
• Plan and Non-Plan Expenditure: Historically, government expenditure was classified into 'Plan' (money spent on productive assets and schemes) and 'Non-Plan' (routine administrative expenses, salaries, subsidies).
• Timeline Error in 'b': The classification of government expenditure into Plan and Non-Plan was also discontinued concurrently from the Financial Year 2017-18 (to coincide with the end of the 12th Five Year Plan). The question states this happened in FY 2019, making statement 'b' incorrect.
• Conclusion: Since both historic budgetary reforms took place in the FY 2017-18 cycle, both statements mention incorrect years. Hence, none of the statements are correct.
• Key Takeaway: Both the Railway budget merger and the end of Plan/Non-plan classification happened in FY 2017-18, not 2018 or 2019.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔