1904 च्या सहकार कायद्याऐवजी 1912 साली नवीन सहकार कायदा लागू करण्यामागे खालीलपैकी कोणती बाब कारणीभूत होती ?
(a) ह्या कायद्यानुसार फक्त प्राथमिक सहकारी संस्था स्थापण करण्यास मूभा होती.
(b) पतसंस्थेव्यतीरिक्त इतर संस्थाची स्थापणा 1904 च्या कायद्याच्या कक्षेबाहेर होती.
1904 च्या सहकार कायद्याऐवजी 1912 साली नवीन सहकार कायदा लागू करण्यामागे खालीलपैकी कोणती बाब कारणीभूत होती ?
(a) ह्या कायद्यानुसार फक्त प्राथमिक सहकारी संस्था स्थापण करण्यास मूभा होती.
(b) पतसंस्थेव्यतीरिक्त इतर संस्थाची स्थापणा 1904 च्या कायद्याच्या कक्षेबाहेर होती.
Which of the following reasons were responsible for replacement of Co-operative Act of 1904 by Act of 1912 ?
(a) It permitted the formation of primary credit societies only.
(b) Except-credit societies other societies were left out of purview of 1904 Act.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोनो) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९०४ चा सहकारी संस्था कायदा मध्ये काही मर्यादा असल्यामुळे १९१२ चा नवीन सहकार कायदा लागू करावा लागला.
• फक्त पतसंस्था: १९०४ च्या कायद्यानुसार केवळ प्राथमिक कृषी पतसंस्था स्थापन करण्यास मुभा होती, इतर संस्थांना परवानगी नव्हती.
• कक्षेबाहेर: पतसंस्थेशिवाय इतर प्रकारच्या संस्था (उदा. विपणन, गृहनिर्माण, बिगर-पत संस्था) १९०४ च्या कायद्याच्या कक्षेबाहेर होत्या.
• १९१२ चा कायदा: या कायद्याने बिगर-पत संस्था आणि केंद्रीय सहकारी संस्थांच्या स्थापनेचा मार्ग मोकळा केला.
• दोन्ही विधाने (a) आणि (b) अचूक आहेत, त्यामुळे पर्याय (3) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९०४ च्या कायद्यात फक्त पतसंस्थांना मुभा होती, म्हणूनच बिगर-पत संस्था समाविष्ट करण्यासाठी १९१२ चा कायदा आणला गेला.
The correct answer is Option C (Both).
Key Points:
• The Cooperative Societies Act of 1904 had major structural limitations that necessitated its replacement by the Cooperative Societies Act of 1912.
• Primary Credit Focus: The 1904 Act strictly permitted the formation of primary agricultural credit societies only, ignoring non-credit cooperatives (like housing, marketing, and production cooperatives).
• Exclusion: Non-credit societies and central societies (unions and federal structures) were completely out of the purview of the 1904 Act.
• Act of 1912: Rectified these flaws by allowing non-credit societies for production and distribution as well as central cooperative organizations.
• Both statements (a) and (b) describe the exact reasons for the 1912 legislation, making option (3) correct.
• Key Takeaway: The 1904 Act only allowed primary credit societies, prompting the 1912 Act to include non-credit and central societies.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ग्रामीण सहकारी पतपुरवठ्यासाठी दीर्घकालीन कर्जासाठी राज्यात क...
खालीलपैकी कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत औद्योगिक विकासाच्या दृष्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :