खालीलपैकी कोणत्या मुलद्रव्यांच्या जोडीत 'डायगोनल रिलेशनशिप' असते ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (लिथीअम आणि मॅग्नेशिअम) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आवर्तसारणीमध्ये दुसऱ्या आवर्तातील (Period 2) काही मूलद्रव्ये आणि त्यांच्या कर्णरेषेवर असलेल्या तिसऱ्या आवर्तातील (Period 3) मूलद्रव्यांमध्ये रासायनिक गुणधर्मांत मोठे साम्य आढळते, याला 'कर्ण संबंध' (Diagonal Relationship) म्हणतात.
• अणूची त्रिज्या आणि आयनी त्रिज्या यांच्यातील समान प्रभार-त्रिज्या गुणोत्तरामुळे (Polarizing power) हे साम्य दिसून येते.
• लिथियम (Li) आणि मॅग्नेशियम (Mg)
• बेरिलियम (Be) आणि ॲल्युमिनियम (Al)
• बोरॉन (B) आणि सिलिकॉन (Si)
• Li आणि Mg हे दोघेही हवेत थेट नायट्रोजनशी संयोग पावून नायट्राइड (Li_3N, Mg_3N_2) तयार करतात आणि दोघांचे कार्बोनेट उष्णतेने विघटित होतात.
• म्हणून योग्य उत्तर 'लिथीअम आणि मॅग्नेशिअम' (पर्याय २) आहे.
• महत्त्वाची टीप: समान ध्रुवीकरण क्षमतेमुळे लिथियम (Li) आणि मॅग्नेशियम (Mg) यांच्यामध्ये कर्ण संबंध (Diagonal Relationship) आढळतो.
The correct answer is Option B (Li and Mg).
Key Points:
• Diagonal relationship refers to the anomalous chemical similarity existing between diagonally adjacent elements of the second and third periods of the periodic table.
• This similarity arises because diagonal elements have similar ionic radii and similar charge-to-radius ratios (polarizing power).
• Lithium (Li, Group 1, Period 2) and Magnesium (Mg, Group 2, Period 3)
• Beryllium (Be, Group 2, Period 3) and Aluminium (Al, Group 13, Period 3)
• Boron (B, Group 13, Period 2) and Silicon (Si, Group 14, Period 3)
• Both Li and Mg form normal oxides rather than superoxides, form covalent nitrides (Li_3N and Mg_3N_2), and their carbonates decompose on heating.
• Hence, Lithium and Magnesium exhibit a diagonal relationship (Option 2).
• Key Takeaway: Lithium (Group 1) and Magnesium (Group 2) show a classic diagonal relationship due to comparable ionic potential.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
क्ष-किरण हे मुख्यतः खगोलशास्त्रीय प्रणालींमध्ये कोणत्या वायू...
खालील आम्लांच्या कॉनज्युगेट बेस बाबत कोणते विधान /कोणती विधा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?