📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

महाराष्ट्र राज्याच्या विकासातील प्रादेशिक असमतोल कमी करण्यासाठी खाली सुचविलेल्या उपायांपैकी कोणता उपाय विसंगत आहे ?
(1) मागास जिल्ह्यांचा जलद विकास करणे
(2) वैधानिक विकास मंडळाची स्थापना करणे
(3) खासगी औद्योगिक क्षेत्राचा विकास करणे
(4) वरीलपैकी सर्व

Which of the following measures is inconsistent in reducing the regional imbalances in the development of the state of Maharashtra ?
(1) Rapid development of backward districts
(2) Establishment of legal development board
(3) Development of private industrial sector
(4) All of the above

पर्याय (Options):
a
मागास जिल्ह्यांचा जलद विकास करणे
Rapid development of backward districts
b
वैधानिक विकास मंडळाची स्थापना करणे
Establishment of legal development board
c
खासगी औद्योगिक क्षेत्राचा विकास करणे
Development of private industrial sector
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (खासगी औद्योगिक क्षेत्राचा विकास करणे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रादेशिक विकासातील असमतोल कमी करण्यासाठी शासकीय स्तरावर विशेष धोरणात्मक उपाययोजना कराव्या लागतात:
• सुसंगत उपाय:
• मागास जिल्ह्यांचा जलद विकास (पर्याय १): अनुशेषग्रस्त भागांना अग्रक्रमाने निधी देणे.
• वैधानिक विकास मंडळांची स्थापना (पर्याय २): घटनेच्या कलम ३७१(२) अंतर्गत विदर्भ, मराठवाडा व उर्वरित महाराष्ट्रासाठी विकास मंडळे स्थापन करून समतोल निधी वाटप करणे.
• विसंगत उपाय (पर्याय ३):
• खासगी औद्योगिक क्षेत्राचा सर्वसाधारण विकास: खासगी क्षेत्र नफ्यावर काम करत असल्यामुळे ते पायाभूत सुविधा असणाऱ्या भागातच (उदा. मुंबई-पुणे पट्टा) केंद्रित होते, ज्यामुळे प्रादेशिक असमतोल कमी न होता उलट वाढू शकतो.
• त्यामुळे पर्याय (३) हा प्रादेशिक असमतोल कमी करण्यासाठी विसंगत उपाय ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: खासगी उद्योगांचा विकास नफ्यासाठी प्रगत भागात केंद्रित होत असल्याने तो प्रादेशिक असमतोल कमी करण्यासाठी विसंगत उपाय ठरतो.

The correct answer is Option C (Development of private industrial sector).

Key Points:
• Correcting regional developmental backlogs involves targeted regional planning and constitutional interventions:
• Valid Corrective Measures:
• Rapid development of backward districts (Option 1): Directly bridges regional developmental gaps.
• Establishment of Statutory Development Boards (Option 2): Formed under Article 371(2) of the Constitution (for Vidarbha, Marathwada, and Rest of Maharashtra) to ensure equitable capital allocations.
• Inconsistent Measure (Option 3):
• General development of the private industrial sector is primarily profit-driven and market-led, tending to concentrate heavily in well-connected metropolitan nodes (e.g., Mumbai, Thane, Pune), which exacerbates rather than reduces regional polarization.
• Hence, Option 3 is conceptually inconsistent with targeted regional equalization policies.
• Key Takeaway: General private industrial development tends to polarize growth toward metro hubs, making it inconsistent for regional balance.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔