#3📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

खालीलपैकी कोणती कार्ये सार्वजनिक आयव्ययाची आहेत ?
(a) संसाधनांची वाटणी
(b) उत्पन्न विभाजन
(c) स्थिरीकरण कार्ये
(d) खाजगी वस्तूंचा पुरवठा
दिलेल्या पर्यांयापैकी योग्य पर्याय निवडा :

Which of the following functions are public finance functions ?
(a) Allocation of resources
(b) Income distribution
(c) Stabilisation function
(d) Supply of private goods
Select correct alternatives:

पर्याय (Options):
a
(a) फक्त
(a) only
b
(b) आणि (c)
(b) and (c)
c
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
d
वरील सर्व
all the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• अर्थतज्ज्ञ रिचर्ड मसग्रेव्ह यांनी सार्वजनिक आयव्ययाची (सार्वजनिक वित्ताची) तीन प्रमुख कार्ये मांडली आहेत.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• ही तीन कार्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
• 1. साधनसामग्रीचे वाटप (Allocation Function): सार्वजनिक व खाजगी वस्तूंमध्ये संसाधनांचे योग्य वाटप करणे.
• 2. उत्पन्न आणि संपत्तीचे पुनर्वितरण (Distribution Function): कर व कल्याणकारी योजनांद्वारे विषमता कमी करणे.
• 3. स्थिरीकरण कार्य (Stabilisation Function): रोजगार व भाववाढ नियंत्रित ठेवून स्थैर्य राखणे.
• खाजगी वस्तूंचा पुरवठा करणे हे बाजार यंत्रणेचे कार्य असते, सार्वजनिक आयव्ययाचे नाही.
• महत्त्वाची तथ्ये
• खाजगी वस्तू या 'वगळता येण्याजोग्या' (excludable) आणि 'स्पर्धात्मक' (rival) असतात, त्यामुळे त्यांचे उत्पादन बाजार शक्तींद्वारे होते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• पर्याय (d) खाजगी वस्तूंचा पुरवठा असल्यामुळे तो वगळावा लागतो.
• इतर पर्याय
• विधाने (a), (b) आणि (c) ही मसग्रेव्हच्या अभिजात वर्गीकरणाशी तंतोतंत जुळतात.
• महत्त्वाची टीप: सार्वजनिक आयव्ययाची तीन मुख्य कार्ये संसाधनांचे वाटप, उत्पन्नाचे वितरण आणि आर्थिक स्थिरीकरण ही आहेत.

The correct answer is Option C ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• Core Concept
• Renowned public finance economist Richard Musgrave formulated the 'Three-Function Framework' defining the primary economic roles of the government budgetary system.
• Why Correct
• Musgrave's tripartite functions are:
• 1. The Allocation Branch: efficiently allocating resources between social/public and private goods.
• 2. The Distribution Branch: achieving equitable income and wealth distribution through progressive taxes and transfers.
• 3. The Stabilisation Branch: maintaining macroeconomic stability, full employment, and price stability.
• Supplying private goods is governed by market mechanisms, not public finance.
• Key Details
• Public goods are non-rival and non-excludable, requiring public budget financing due to market failure.
• Exam Traps
• Private goods are produced and supplied by market forces based on price mechanisms and profit motives, never being a core duty of public finance.
• Other Options
• Statement (d) is incorrect; thus, options including (d) are eliminated, leaving statements (a), (b), and (c) as correct.
• Key Takeaway: Musgrave's three functions of public finance are resource allocation, income redistribution, and macroeconomic stabilization.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔