महासराव
महासराव™

भारतीय लोकसंख्येच्या अभ्यासात खालीलपैकी सतत बदलणारे तीन प्रमुख घटक कोणते आहेत?

Which of the following are three important factors leading to change in the demographic study of India?
पर्याय (Options):
a
जन्म दर, माता मृत्यु दर आणि स्थलांतर
Birth rate, maternal mortality rate and migration
b
जन्म दर, मृत्यु दर आणि अर्भक मृत्यु दर
Birth rate, death rate and infant mortality rate
c
जन्म दर, मृत्यु दर आणि स्थलांतर
Birth rate, death rate and migration
✓ योग्य उत्तर
d
जन्म दर, माता मृत्यु दर आणि अर्भक मृत्यु दर
Birth rate, maternal mortality rate and infant mortality rate
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय C (जन्म दर, मृत्यु दर आणि स्थलांतर / Birth rate, death rate and migration) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण (लोकसंख्याशास्त्रातील मूलभूत समीकरण): १. लोकसंख्याशास्त्रामध्ये (Demography) कोणत्याही देशाच्या किंवा प्रदेशाच्या लोकसंख्येच्या आकारमानात आणि रचनेत बदल घडवून आणणारे तीनच मूलभूत व स्वतंत्र घटक असतात: - जननक्षमता / जन्म दर (Fertility / Birth Rate): लोकसंख्येत होणारी नवीन भर. - मर्त्यता / मृत्यू दर (Mortality / Death Rate): लोकसंख्येतून होणारी घट. - स्थलांतर (Migration): लोकांचे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी होणारे स्थलांतर (अंतर्गत व आंतरराष्ट्रीय). २. लोकसंख्या वाढीचे मूलभूत समीकरण: एकूण लोकसंख्या बदल = (जन्म − मृत्यू) + (आवक स्थलांतर − जावक स्थलांतर). ३. इतर पर्यायांमध्ये दिलेले 'माता मृत्यू दर' (MMR) आणि 'अर्भक मृत्यू दर' (IMR) हे मृत्यू दराचेच उप-घटक आहेत, ते लोकसंख्या बदलाचे स्वतंत्र त्रिकूट बनवत नाहीत. म्हणून अचूक पर्याय C आहे.
The correct answer is Option C (Birth rate, death rate and migration). Detailed Step-by-Step Demographic Analysis: 1. In demographic science, the Demographic Balancing Equation governs all quantitative and structural shifts in a human population over time: Net Population Change = (Births - Deaths) + (In-migration - Out-migration). 2. The three fundamental primary components driving demographic dynamics are: - Fertility (Birth Rate) - Mortality (Death Rate) - Migration (Spatial movement). 3. Infant Mortality Rate (IMR) and Maternal Mortality Rate (MMR) are specific sub-indices of overall mortality, not independent aggregate drivers alongside birth and death rates. Hence, Option C is correct.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔