📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणती 74 व्या घटना दुरुस्तीची उद्दिष्ट्ये आहेत ?
(a) लोकशाही, लोकशाही विकेंद्रीकरण सामर्थ्यशाली करणे.
(b) नागरी समाजाचा सहभाग वाढविणे
(c) नागरी स्थानिक संस्था हा विषय समवर्ती सूचीत टाकणे
(d) नागरी स्थानिक संस्थांवर राज्य शासनाचे प्रभावी नियंत्रण प्रस्थापित करणे.
(e) नागरी स्थानिक संस्था आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व स्वयंपूर्ण बनविणे
वरीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये बरोबर आहेत ?

Which of the following are the objectives of 74th Constitutional Amendment ?
(a) To strengthen the Democracy and Democratic decentralisation
(b) To increase the participation of Civil society
(c) To include the subject of Urban Local Government into the concurrent list
(d) To bring local governments under the control of State Government
(e) To empower them economically and make them self reliant
Which of the objectives given above are correct?

पर्याय (Options):
a
(1) (a), (b), (c)
(a), (b), (c)
b
(2) (a), (c), (d)
(a), (c), (d)
c
(3) (a), (b), (e)
(a), (b), (e)
✓ योग्य उत्तर
d
(4) (a), (b), (d), (e)
(a), (b), (d), (e)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((3) (a), (b), (e)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 74 वी घटनादुरुस्ती कायदा, 1992: या कायद्याद्वारे संविधानात 'भाग IX-A' जोडण्यात आला आणि नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांना (नगरपालिका) घटनात्मक दर्जा देण्यात आला.
• योग्य उद्दिष्टे (a, b, e):
• लोकशाही व लोकशाही विकेंद्रीकरण बळकट करणे (a).
• नागरी समाजाचा सहभाग आणि वॉर्ड समित्यांद्वारे पारदर्शकता वाढवणे (b).
• नगरपलिका आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व स्वयंपूर्ण बनवणे (e).
• चुकीची उद्दिष्टे (c व d): नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था हा विषय समवर्ती सूचीत नाही तर राज्य सूचीत (बारावे परिशिष्ट) जोडण्यात आला आहे (c चूक). राज्याचे नियंत्रण वाढवणे नव्हे तर त्यांना स्वायत्तता देणे हे उद्दिष्ट होते (d चूक).
• निष्कर्ष: (a), (b) आणि (e) ही उद्दिष्टे बरोबर आहेत, त्यामुळे पर्याय (3) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: 74 व्या घटनादुरुस्तीचे मूळ उद्दिष्ट शहरी विकेंद्रीकरण, लोकसहभाग आणि नागरी स्वराज्य संस्थांना आर्थिक स्वायत्तता देणे हे होते.

The correct answer is Option C ((a), (b), (e)).

Key Points:
• 74th Constitutional Amendment Act, 1992: Added Part IX-A to the Constitution, providing constitutional status to Urban Local Governments (Municipalities).
• Valid Objectives (a, b, e):
• Strengthening democracy and democratic decentralization at the grassroot municipal level (a).
• Increasing civil society participation through ward committees and local governance (b).
• Empowering municipalities economically through State Finance Commission devolution and financial self-reliance (e).
• Invalid Objectives (c & d): Urban Local Government was added as a new State List subject (Twelfth Schedule, Article 243W), *not* the Concurrent List (c is false). The amendment aimed to grant autonomy rather than subordinate local governments under heavy state control (d is false).
• Conclusion: Objectives (a), (b), and (e) are correct, matching option (3).
• Key Takeaway: The 74th Amendment aimed to strengthen grassroots democracy, enhance civil society participation, and economically empower urban local bodies (State List subject).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔