📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कुठले भूरूपशास्त्रीय घटक पूरांकरिता कारणीभूत ठरतात ?
(a) अतिवृष्टी
(b) ढगफूटी
(c) उष्णकटिबंधीय वादळ
(d) जंगलतोड/निरवणीकरण
(e) मोठे पाणलोट क्षेत्र
(f) पाण्याचा अपूरा निचरा
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following are Geomorphic factors causing floods ?
(a) Heavy rainfall
(b) Cloud bursts
(c) Tropical cyclone
(d) Deforestation
(e) Large catchment area
(f) Inadequate drainage
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
b
(a), (b), (c) आणि (d)
(a), (b), (c) and (d)
c
(d), (e) आणि (f)
(d), (e) and (f)
d
(e) आणि (f) फक्त
(e) and (f) only
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((e) आणि (f) फक्त) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पुराची कारणे: भूरूपशास्त्रीय (Geomorphic) विरूद्ध हवामानशास्त्रीय (Climatic) घटक:
• हवामानशास्त्रीय घटक (a, b, c): अतिवृष्टी, ढगफुटी आणि उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळे हे वातावरणीय व पर्जन्य घटक आहेत.
• मानवनिर्मित घटक (d): जंगलतोड हा मानवी हस्तक्षेपाचा भाग आहे.
• विशिष्ट भूरूपशास्त्रीय घटक (e व f):
• मोठे पाणलोट क्षेत्र (Large catchment area): नदी खोऱ्याचा आकार, उतार आणि भौगोलिक रचना.
• पाण्याचा अपुरा निचरा (Inadequate drainage): नदी पात्राची रचना, मंद उतार आणि नैसर्गिक अडथळे हे शुद्ध भूरूपशास्त्रीय घटक आहेत.
• त्यामुळे केवळ भूरूपशास्त्रीय घटकांमध्ये (e) आणि (f) फक्त चा समावेश होतो.
• भूआकारशास्त्रात पाणलोट क्षेत्राचे आकारमान पाण्याच्या वहनावर थेट परिणाम करते.
• महत्त्वाची टीप: पुराचे भूरूपशास्त्रीय घटक म्हणजे मोठे पाणलोट क्षेत्र आणि पाण्याचा अपुरा निचरा (अतिवृष्टी/वादळे हे हवामान घटक आहेत).

The correct answer is Option D ((e) and (f) only).

Key Points:
• Classification of Flood Factors (Geomorphic vs. Climatic):
• Climatic/Meteorological Factors (a, b, c): Heavy downpour, cloudbursts, and tropical cyclones are atmospheric/weather inputs that trigger flash discharge.
• Anthropogenic Factors (d): Deforestation is an environmental/human-induced land-use change.
• Pure Geomorphic / Morphometric Factors (e & f):
• Large Catchment Area (e): The size, shape, and topography of the drainage basin govern runoff concentration.
• Inadequate Drainage / Low Valley Gradient (f): Valley morphology, low slope, and channel capacity determine river overflow and inundation.
• Hence, strictly geomorphic factors are (e) and (f) only.
• Geomorphological drainage basin characteristics control hydrologic response.
• Key Takeaway: Geomorphic factors for floods are physical basin attributes: large catchment area and inadequate drainage (rainfall/cyclones are climatic).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔