लोकपाल ही संकल्पना सर्वप्रथम स्वीकारणारा देश पुढीलप्रमाणे आहे :
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (स्विडन) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नागरिकांच्या प्रशासनाविरुद्धच्या तक्रारी निवारणासाठी 'ऑम्बड्समन' (Ombudsman / लोकपाल) ही संस्था निर्माण करणारा जगातला पहिला देश 'स्वीडन' (Sweden) हा होय; तिथे १८०९ च्या राज्यघटनेद्वारे या पदाची स्थापना झाली.
• 'ऑम्बड्समन' हा मूळ स्वीडिश शब्द असून त्याचा अर्थ 'जनतेचा प्रतिनिधी किंवा तक्रार निवारक अधिकारी' असा होतो.
• त्यानंतर फिनलंड (१९१९), डेन्मार्क (१९५५), नॉर्वे (१९६२) आणि न्यूझीलंड (१९६२) या देशांनी ही संकल्पना स्वीकारली.
• भारतात या संकल्पनेसाठी 'लोकपाल' व 'लोकायुक्त' हा प्रतिशब्द डॉ. एल.एम. सिंघवी यांनी १९६३ मध्ये सुचवला होता.
• त्यामुळे लोकपाल ही संकल्पना सर्वप्रथम स्वीकारणारा देश स्वीडन (पर्याय ४) हा आहे.
• महत्त्वाची टीप: १८०९ मध्ये स्वीडन हा ऑम्बड्समन (लोकपाल) ही संकल्पना स्वीकारणारा जगातील पहिला देश ठरला.
The correct answer is Option D (Sweden).
Key Points:
• The institution of Ombudsman was first formally established in Sweden in 1809 through the Swedish Instrument of Government.
• The word 'Ombudsman' is a Swedish word meaning an officer or commissioner acting as a citizen's representative or grievance redressal officer against administrative abuses.
• Following Sweden, other Scandinavian countries adopted the system (Finland in 1919, Denmark in 1955, Norway in 1962), and New Zealand became the first Commonwealth nation to adopt it in 1962.
• In India, the term 'Lokpal' was coined by Dr. L.M. Singhvi in 1963 as the Indian equivalent of the Ombudsman.
• Therefore, Sweden was the first country to adopt the concept (Option 4).
• Key Takeaway: Sweden was the first country in the world to introduce the Ombudsman institution in 1809.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वैधानिक संस्था, आयोग व नियामक मंचे (Statutory & Non-Constitutional Bodies: NHRC, CIC, CVC, Lokpal & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते विवाद सर्वोच्च न्यायालयाच्या मूळ न्यायकक्षेत...
उच्च न्यायालयाच्या अधिकार कक्षेत खालीलपैकी कोणती बाब येत नाह...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2015 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?