#18📅 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk)(2017) +1 गुण

संत म्हणति, 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते ।' या ओळीत पुढीलपैकी कोणता अलंकार आहे ?

Which figure of speech is present in the line: Sant mhanati, 'Sapta pade sahavase sakhya sadhunshi ghadate'?

पर्याय (Options):

यमक

Yamak

उपमा

Upama

उत्प्रेक्षा

Utpreksha

अनुप्रास

Anupras

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अनुप्रास) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एखाद्या कवितेच्या चरणात एकाच अक्षराची/व्यंजनाची पुनरावृत्ती होऊन त्यातील नादामुळे जेव्हा सौंदर्य प्राप्त होते, तेव्हा 'अनुप्रास अलंकार' होतो.
• प्रस्तुत काव्यपंक्ती पहा: संत म्हणति, 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते ।'
• येथे 'स' या वर्णाची/अक्षराची पुनरावृत्ती ('सप्त', 'सहवासे', 'सख्य', 'साधुंशी') वारंवार झालेली दिसून येते.
• 'स' या अक्षराच्या पुनरावृत्तीमुळे निर्माण झालेल्या नादमाधुर्यामुळे येथे 'अनुप्रास अलंकार' होतो (पर्याय ४).
• यमकात चरणाच्या शेवटी अक्षरांचे साम्य असते; उपमा अलंकारात दोन गोष्टींची तुलना असते; उत्प्रेक्षेत भास किंवा कल्पना असते.
• महत्त्वाची टीप: एकाच चरणात एकाच व्यंजनाची पुनरावृत्ती होऊन नाद निर्माण झाल्यास 'अनुप्रास अलंकार' होतो (उदा. 'स' अक्षराची पुनरावृत्ती).

The correct answer is Option D (Anupras).

Key Points:
• Anupras Alankar (Alliteration) is a Shabdalamkar formed by the rhythmic repetition of the same consonant or sound in a poetic line, creating auditory musicality.
• In the given verse: 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते', the consonant 'स' (sa) is repeated at the beginning of multiple successive words ('सप्त', 'सहवासे', 'सख्य', 'साधुंशी').
• This deliberate repetition of the phonetic letter 'स' produces poetic rhythm, clearly exemplifying Anupras Alankar (Option 4).
• Yamak is rhyme at line ends; Upama requires simile indicators; Utpreksha involves fanciful suppositions.
• Key Takeaway: The repeated use of the consonant 'स' across consecutive words creates musical rhythm, marking Anupras Alankar.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)

ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती

शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #17

'आभाळागत माया तुझी आम्हावरी राहू दे' या ओळीत पुढीलपैकी कोणता...

पुढील प्रश्न #19

पुढीलपैकी कोणते वाक्य लेखनदृष्ट्या योग्य आहे ?

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔