ढग बिजकरण तंत्रामध्ये कोणते रसायन वापरण्यात येते ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (सिल्व्हर आयोडाईड) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ढग बीजारोपण (Cloud Seeding) हे दुष्काळी भागात ढगांमधून कृत्रिम पाऊस पाडण्यासाठी वापरले जाणारे आधुनिक हवामान तंत्रज्ञान आहे.
• या तंत्रामध्ये प्रामुख्याने 'सिल्व्हर आयोडाईड' (Silver Iodide - AgI) या रसायनाचा वापर केला जातो.
• सिल्व्हर आयोडाईडच्या स्फटिकांची रचना नैसर्गिक बर्फाच्या स्फटिकांसारखी षटकोनी असते; त्यामुळे ढगांमधील अतिशीत बाष्पाचे रूपांतर पाण्याच्या थेंबांत होऊन पाऊस पडतो.
• हे रसायन विमानांच्या साहाय्याने किंवा रॉकेट/जनरेटरद्वारे ढगांवर फवारले जाते.
• इतर रसायनांमध्ये शुष्क बर्फ (Dry Ice) आणि कोमट ढगांसाठी साधे मीठ (NaCl) वापरले जाते.
• महत्त्वाची टीप: कृत्रिम पावसाच्या ढग बीजारोपण तंत्रात प्रामुख्याने 'सिल्व्हर आयोडाईड' (AgI) हे रसायन वापरले जाते.
The correct answer is Option D (Silver iodide).
Key Points:
• Cloud Seeding (कृत्रिम पाऊस / ढग बीजारोपण) is a weather modification technique designed to induce precipitation from supercooled clouds.
• Silver Iodide (AgI) is the standard glaciogenic chemical agent deployed because its hexagonal crystal lattice structure closely mimics natural ice crystals.
• Silver iodide particles act as highly effective artificial ice nuclei, triggering rapid ice crystallization and droplet coalescence at sub-zero cloud temperatures.
• It is dispersed using flares mounted on aircraft or ground-based aerosol generators.
• Other agents include Dry Ice (solid CO₂) for cold clouds, and Sodium Chloride (NaCl) for warm cloud hygroscopic seeding.
• Key Takeaway: Silver Iodide (AgI) is the primary chemical used as ice nuclei in artificial cloud seeding operations.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताचे हवामान, मान्सून व पर्जन्य' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारताच्या एकूण वार्षिक पर्जन्यमानाच्या किती प्रतिशत पाणी जमि...
नाचणी/नागली पिकाच्या अवशेषापासून जमिनीमध्ये ______ किलो नत्र...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?