📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

जेथे जमिनीचा भाग समुद्रात घुसलेला असतो तेथे ________ प्रारूपाची वस्ती आढळते.

Where land enters the sea ________ pattern of settlement is found.
पर्याय (Options):
a
रेषाकृती
Linear
b
बाणाकृती
Arrow
✓ योग्य उत्तर
c
तारासदृष्य
Star
d
चौकोनी
Square
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (बाणाकृती) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी वस्त्यांचे प्रारूप व भौगोलिक रचना:
• बाणाकृती प्रारूप (Arrow Pattern): जेव्हा जमिनीचा एखादा चिंचोळा भाग (उदा. भूशीर, द्वीपकल्पाचे टोक किंवा वाळूची दांडी) समुद्रात किंवा नदीच्या संगमावर घुसलेला असतो, तेव्हा उपलब्ध जागेनुसार वस्ती बाणाच्या टोकासारखी त्रिकोणी आकाराची बनते.
• रेषाकृती (Linear): रस्ता, रेल्वेमार्ग, कालवे किंवा समुद्रकिनाऱ्याला समांतर वसलेली वस्ती.
• ⭐ तारासदृश (Star): अनेक दिशांनी येणारे रस्ते एका केंद्रबिंदूवर एकत्र येतात तेथे विकसित होणारी वस्ती.
• ⏹ चौकोनी (Square/Rectangular): सपाट मैदानी प्रदेशात नियोजित रस्त्यांच्या जाळ्याभोवती वसणारी वस्ती.
• म्हणून जमिनीचा भाग समुद्रात घुसलेला असतो तेथे 'बाणाकृती' वस्ती आढळते.
• महत्त्वाची टीप: समुद्रात घुसलेल्या भूशिरावर किंवा चिंचोळ्या जमिनीवर बाणाकृती प्रारूपाची वस्ती आढळते.

The correct answer is Option B (Arrow).

Key Points:
• Settlement Morphology & Spatial Patterns:
• Arrow Pattern Settlement (बाणाकृती वस्ती): Develops at the tip of a cape, peninsula, headland, or spit projecting outward into sea water, or at narrow river bends/confluences where outward expansion is restricted on three sides, creating a wedge/arrowhead shape.
• Linear Pattern: Develops along straight linear transport corridors, roads, railway tracks, canal dykes, or coastline ridges.
• ⭐ Star Pattern: Develops at multi-directional junction nodes where multiple roads converge.
• ⏹ Rectangular / Square Pattern: Common in plain agricultural lands with grid-iron road layouts.
• Hence, an Arrow pattern is found where land projects into the sea.
• Key Takeaway: Arrow-pattern settlements develop on capes, spits, or headlands where land projects into the sea.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔