#173📅 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI)(2011) +1 गुण

सार्वजनिक खर्चात बांधिलकी आणि पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने 'परिणाम अंदाजपत्रक' (outcome budget) ही संकल्पना कधीपासून रूढ केली ?

When was the concept of 'outcome budget' introduced by the Government in order to ensure accountablility and trasparency in public spending?
पर्याय (Options):
a
2005-06
2005-06
✓ योग्य उत्तर
b
2003-04
2003-04
c
1991-92
1991-92
d
2008-09
2008-09
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (2005-06) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पारंपारिक अर्थसंकल्पामध्ये केवळ निधीच्या तरतुदींवर आणि खर्चावर (Financial Outlays) भर दिला जात असे, मात्र प्रत्यक्ष जमिनीवर काय काम झाले याकडे दुर्लक्ष होत असे.
• सार्वजनिक खर्चात उत्तरदायित्व, पारदर्शकता आणि गुणात्मक परिणामकारकता आणण्यासाठी तत्कालीन अर्थमंत्री पी. चिदंबरम यांनी '२५ ऑगस्ट २००५' रोजी २००५-०६ या आर्थिक वर्षासाठी देशातील पहिले 'परिणाम अंदाजपत्रक' (Outcome Budget) संसदेत सादर केले.
• तत्कालीन पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या पुढाकाराने सुरू झालेल्या या पद्धतीमुळे केवळ निधी मंजूर करणे पुरेसे न ठरता, त्यातून प्रत्यक्ष काय भौतिक निष्पत्ती व लाभ (Outcomes) मिळाले याचे मोजमाप करणे बंधनकारक झाले.
• पुढे २००७-०८ पासून परिणाम अंदाजपत्रक आणि कार्यमान अंदाजपत्रक (Performance Budget) यांचे एकत्रीकरण करण्यात आले.
• एमपीएससीच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार याचे योग्य उत्तर पर्याय क्रमांक १ (२००५-०६) आहे.
• महत्त्वाची टीप: सार्वजनिक खर्चात पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्यासाठी 'परिणाम अंदाजपत्रक' २००५-०६ मध्ये सुरू करण्यात आले.

The correct answer is Option A (2005-06).

Key Points:
• Traditional budgeting in India monitored merely 'financial outlays' (funds spent), often ignoring whether physical development was delivered on the ground.
• To introduce public accountability and transparency, Union Finance Minister P. Chidambaram introduced India's first 'Outcome Budget' (परिणाम अंदाजपत्रक) on 25 August 2005 for the fiscal year 2005–06.
• Prime Minister Dr. Manmohan Singh mandated that citizens have a right to know not just how much money was allocated (outlays), but what measurable physical assets, facilities, and socioeconomic benefits were produced (outcomes).
• In subsequent years (from 2007–08 onwards), the Outcome Budget was merged with the Performance Budget to form a single combined report presented to Parliament.
• The official MPSC final answer key confirms Option 1 (2005-06).
• Key Takeaway: The Government of India introduced the Outcome Budget in 2005–06 to measure physical results against financial outlays.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा