सार्वजनिक खर्चात बांधिलकी आणि पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने 'परिणाम अंदाजपत्रक' (outcome budget) ही संकल्पना कधीपासून रूढ केली ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (2005-06) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पारंपारिक अर्थसंकल्पामध्ये केवळ निधीच्या तरतुदींवर आणि खर्चावर (Financial Outlays) भर दिला जात असे, मात्र प्रत्यक्ष जमिनीवर काय काम झाले याकडे दुर्लक्ष होत असे.
• सार्वजनिक खर्चात उत्तरदायित्व, पारदर्शकता आणि गुणात्मक परिणामकारकता आणण्यासाठी तत्कालीन अर्थमंत्री पी. चिदंबरम यांनी '२५ ऑगस्ट २००५' रोजी २००५-०६ या आर्थिक वर्षासाठी देशातील पहिले 'परिणाम अंदाजपत्रक' (Outcome Budget) संसदेत सादर केले.
• तत्कालीन पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या पुढाकाराने सुरू झालेल्या या पद्धतीमुळे केवळ निधी मंजूर करणे पुरेसे न ठरता, त्यातून प्रत्यक्ष काय भौतिक निष्पत्ती व लाभ (Outcomes) मिळाले याचे मोजमाप करणे बंधनकारक झाले.
• पुढे २००७-०८ पासून परिणाम अंदाजपत्रक आणि कार्यमान अंदाजपत्रक (Performance Budget) यांचे एकत्रीकरण करण्यात आले.
• एमपीएससीच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार याचे योग्य उत्तर पर्याय क्रमांक १ (२००५-०६) आहे.
• महत्त्वाची टीप: सार्वजनिक खर्चात पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्यासाठी 'परिणाम अंदाजपत्रक' २००५-०६ मध्ये सुरू करण्यात आले.
The correct answer is Option A (2005-06).
Key Points:
• Traditional budgeting in India monitored merely 'financial outlays' (funds spent), often ignoring whether physical development was delivered on the ground.
• To introduce public accountability and transparency, Union Finance Minister P. Chidambaram introduced India's first 'Outcome Budget' (परिणाम अंदाजपत्रक) on 25 August 2005 for the fiscal year 2005–06.
• Prime Minister Dr. Manmohan Singh mandated that citizens have a right to know not just how much money was allocated (outlays), but what measurable physical assets, facilities, and socioeconomic benefits were produced (outcomes).
• In subsequent years (from 2007–08 onwards), the Outcome Budget was merged with the Performance Budget to form a single combined report presented to Parliament.
• The official MPSC final answer key confirms Option 1 (2005-06).
• Key Takeaway: The Government of India introduced the Outcome Budget in 2005–06 to measure physical results against financial outlays.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
13 व्या वित्त आयेगाच्या मते सार्वजनिक कर्ज आणि एकूण सकल उत्प...
सरकारने विक्रीकराऐवजी कोणता कर लागू केला ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?