ब्राह्मणेतर चळवळींचा हेतू काय होता ?
अ. समाजातील ब्राम्हणांच्या वर्चस्वाला विरोध न करणे.
ब. कनिष्ठ जातींच्या लोकांना सन्मानाचे स्थान देणे.
क. बहुजन समाजाचे राजकीय संघटन घडवून आणणे.
ड. ब्राम्हणेतरांना सामाजिक, आर्थिक व शैक्षणिक क्षेत्रात स्थान मिळावे.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
ब्राह्मणेतर चळवळींचा हेतू काय होता ?
अ. समाजातील ब्राम्हणांच्या वर्चस्वाला विरोध न करणे.
ब. कनिष्ठ जातींच्या लोकांना सन्मानाचे स्थान देणे.
क. बहुजन समाजाचे राजकीय संघटन घडवून आणणे.
ड. ब्राम्हणेतरांना सामाजिक, आर्थिक व शैक्षणिक क्षेत्रात स्थान मिळावे.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
What was the objective of the non-Brahmin movements ?
a. Not to oppose the superiority of Brahmins in the society.
b. To give respect to the lower-caste people.
c. To unite Bahujan Samaj politically.
d. To see that the non-Brahmins are respected in social, economic and educational spheres.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (ब, क आणि ड) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ब्राह्मणेतर चळवळींची प्रमुख उद्दिष्टे:
• महात्मा जोतीराव फुले, राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज, केशवराव जेधे, दिनकरराव जवळकर तसेच दक्षिणेतील जस्टिस पार्टी यांनी ही चळवळ पुढे नेली.
• कनिष्ठ जातींना सन्मान देणे (विधान ब): शूद्र, अतिशूद्र आणि बहुजन समाजाला समाजात आत्मसन्मान, न्याय आणि समानतेची वागणूक मिळवून देणे.
• राजकीय संघटन (विधान क): ब्राह्मणेतर पक्षाच्या माध्यमातून बहुजन समाजाची राजकीय शक्ती संघटित करून कायदेमंडळात प्रतिनिधित्व मिळवणे.
• सर्वंकष प्रगती (विधान ड): बहुजन समाजाला शिक्षण, सरकारी नोकऱ्या आणि सामाजिक-आर्थिक क्षेत्रात योग्य हक्क व स्थान मिळवून देणे.
• विधान 'अ' पूर्णपणे चुकीचे आहे, कारण ब्राह्मणी वर्चस्व आणि पुरोहितशाहीला कडाडून विरोध करणे हेच या चळवळीचे प्रमुख सूत्र होते.
• महत्त्वाची टीप: ब्राह्मणेतर चळवळीचे मुख्य उद्दिष्ट बहुजन समाजाला आत्मसन्मान, राजकीय संघटन आणि शैक्षणिक-आर्थिक प्रगती मिळवून देणे हे होते.
The correct answer is Option C (b, c and d).
Key Points:
• Objectives of the Non-Brahmin Movement:
• Pioneered by Mahatma Jyotirao Phule, Rajarshi Chhatrapati Shahu Maharaj, Keshavrao Jedhe, Dinkarrao Javalkar, and the Justice Party.
• Dignity for Lower Castes (Statement b): Uplifting the backward and Depressed Classes (Bahujan Samaj) to secure human rights, social dignity, and equality.
• Political Organization (Statement c): Mobilizing the non-Brahmin masses politically through platforms like the Non-Brahmin Party to challenge elite dominance in representative institutions.
• Socio-Economic and Educational Advancement (Statement d): Securing reservations in education and government jobs, opening hostels, and eliminating cultural exploitation.
• Statement 'a' is fundamentally incorrect because opposing Brahminical supremacy and hegemony was the bedrock foundation of the movement.
• Key Takeaway: The Non-Brahmin movement aimed to dismantle upper-caste hegemony, promote education, and politically organize the Bahujan Samaj.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ: फडके, चाफेकर ते सावरकर: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके (रामोशी सैन्य, जाहीरनामा, एडेन बलिदान १८८३), चाफेकर बंधू (प्लेग कमिशनर रँड वध २२ जून...
शेतकरी, आदिवासी व रामोशी उठाव: उमाजी नाईक ते वारली चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
राजे उमाजी नाईक (रामोशी उठाव १८२४-३२, जाहीरनामा, पुणे फाशी), खान्देश भिल्ल उठाव (कजारसिंग, भीमा नाईक अंबापाणी १८५७), राघ...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
चंद्रनगरचा प्रशासक या नात्याने _____ याने आपल्या दूरदृष्टीचा...
धार्मिक शुद्धी आणि बंगाली मुस्लीम समाजातील अनिष्ट प्रथा नष्ट...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :