📅MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 PaperGoogle वर फॉलो करा

ग्रामीण विकासातील ग्राम पंचायतीची भूमिका कोणती ?
a. पंचायत राज संस्थाना ग्रामीण विकासाचे धोरण आणि समावेशक अभिवृद्धी यात महत्व आहे.
b. पायाभूत सुविधा आणि सामाजिक-आर्थिक विकासाची संधी ग्रामीण क्षेत्रातील गरीब लोकांना उपलब्ध करणे.
c. नैसर्गिक आणि आर्थिक संसाधनांचा विकास करण्यासाठी कृषी संबंधित आर्थिक कार्ये सुधारणे.
d. मानव विकासाचा मार्ग सुकर करण्यासाठी सेवा वितरणात सुधारणे करणे.
e. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (MGNREGA) आणि इतर सबलीकरण योजनांच्या अंमलबजावणीत महत्वाची भूमिका.
f. ग्रामीण विकास कार्यक्रमात सहभागी होऊन त्यांच्या जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी ग्रामीण जनतेला सबळ करणे.

What role does Gram Panchayats play in Rural Development?
a. Panchayat Raj Institutions have importance in rural developmental policy and inclusive growth.
b. Providing infrastructure and socio-economic growth opportunities to the poor people in rural areas.
c. Improving agriculture related economic activities to develop natural and financial resources.
d. Improvement of service delivery paving way for human development.
e. Important role in implementation of Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act (MGNREGA) and other empowerment schemes.
f. Empowering the rural population to participate in rural development programme for improving their quality of life.

पर्याय (Options):
a
a आणि b
a and b
b
a, b, c, d, e आणि f
a, b, c, d, e and f
✓ योग्य उत्तर
c
b आणि c
b and c
d
d, e आणि f
d, e and f
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (a, b, c, d, e आणि f) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ग्रामीण विकासात ग्रामपंचायतींची सर्वसमावेशक भूमिका:
• समावेशक विकास: स्थानिक पातळीवर विकास योजनांचे नियोजन व अंमलबजावणी करणे [विधान a].
• पायाभूत सुविधा: ग्रामीण रस्ते, पाणीपुरवठा, स्वच्छता व आर्थिक संधींची निर्मिती करणे [विधान b].
• कृषी व संसाधन विकास: कृषी, जलसंधारण व नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे संवर्धन करणे [विधान c].
• मानव विकास: प्राथमिक शिक्षण, आरोग्य व पोषण सेवांचे वितरण सुधारणे [विधान d].
• योजनांची अंमलबजावणी: मनरेगा (MGNREGA) आणि इतर कल्याणकारी योजनांची तळागाळात अंमलबजावणी करणे [विधान e].
• लोकसहभाग: ग्रामसभेच्या माध्यमातून जनतेला निर्णय प्रक्रियेत सहभागी करून घेणे [विधान f].
• त्यामुळे a, b, c, d, e आणि f ही सर्व विधाने सत्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: ग्रामपंचायती ग्रामीण पायाभूत सुविधा, शेती विकास, मनरेगा अंमलबजावणी आणि मानव विकास साधण्यात सर्वंकष भूमिका बजावतात.

The correct answer is Option B (a, b, c, d, e and f).

Key Points:
• Multidimensional Role of Gram Panchayats in Rural Development:
• Inclusive Growth & Policy: Acting as local democratic planning units driving inclusive development policies (Statement a).
• Infrastructure & Opportunities: Building rural roads, sanitation, housing, and livelihood infrastructure (Statement b).
• Agro-Economic Empowerment: Enhancing natural resource management, minor irrigation, and agricultural value chains (Statement c).
• Service Delivery & Human Development: Managing grassroots primary health, drinking water, schooling, and nutrition delivery (Statement d).
• Implementation of Central/State Schemes: Acting as the principal planning and implementing authority for MGNREGA works (at least 50% of works executed by GPs) (Statement e).
• Participatory Democracy: Empowering villagers via the Gram Sabha platform (Statement f).
• Hence, all statements (a, b, c, d, e, and f) are correct.
• Key Takeaway: Gram Panchayats play a comprehensive role in planning, infrastructure, service delivery, MGNREGA execution, and participatory democracy.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔