महासराव
महासराव™

दट्ट्या पुढे मागे हलवून द्रव असलेल्या सिलेंडरमध्ये कोणत्या प्रकारचे तरंग निर्माण होतात ?

What kind of waves are produced in a cylinder containing a liquid by moving its piston back and forth?
पर्याय (Options):
a
अनुतरंग
Longitudinal
✓ योग्य उत्तर
b
अवतरंग
Transverse
c
अनुतरंग आणि अवतरंग दोन्ही
Both transverse and longitudinal
d
अनुतरंग आणि अवतरंग दोन्हीपैकी नाही
Neither transverse nor longitudinal
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय A (अनुतरंग / Longitudinal) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण (तरंगांचे भौतिकशास्त्र): १. अनुतरंग (Longitudinal waves): ज्या तरंगांमध्ये माध्यमाच्या कणांचे कंपन हे तरंग प्रसरणाच्या दिशेला समांतर (Parallel) असते, त्यांना अनुतरंग म्हणतात. यात संपीडन (Compression) आणि विरलन (Rarefaction) निर्माण होते. २. द्रवाचा गुणधर्म: द्रवांमध्ये (Liquids) आणि वायूंमध्ये केवळ 'आकारमान प्रत्यास्थता' (Bulk Modulus / Volume Elasticity) असते, परंतु 'अपरूपण प्रत्यास्थता' (Shear Modulus / Rigidity) नसते. त्यामुळे द्रवाच्या अंतर्गत भागात अवतरंग (Transverse waves) निर्माण होऊ शकत नाहीत. ३. जेव्हा सिलिंडरमधील दट्ट्या (Piston) पुढे-मागे हलवला जातो, तेव्हा द्रवाचे थर आकुंचन आणि प्रसरण पावतात (संपीडन व विरलन). यामुळे द्रवाच्या स्तंभात केवळ आणि केवळ 'अनुतरंग' (Longitudinal waves) निर्माण होतात. म्हणून अचूक उत्तर पर्याय A (अनुतरंग) आहे.
The correct answer is Option A (Longitudinal). Detailed Step-by-Step Wave Mechanics Analysis: 1. Longitudinal waves propagate as a succession of compressions and rarefactions where the constituent particles of the medium oscillate parallel to the direction of wave propagation. 2. Elastic Modulus in Fluids: Fluids (liquids and gases) possess volume elasticity (Bulk Modulus) but lack shear rigidity (Shear Modulus = 0). Consequently, transverse shear waves cannot sustain propagation through the bulk interior of a liquid. 3. When a piston moves harmonically back and forth in a closed fluid cylinder, it subjects adjacent liquid layers to alternating hydrostatic pressure variations, generating exclusively longitudinal acoustic waves. Hence, Option A (Longitudinal) is correct.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

विद्युतचुंबकीय वर्णपटामध्ये दृश्य प्रकाशाच्या तरंगलांबीची व्याप्ती किती असते ?

उत्तर पहा ➔
2

खालील विधाने चूक की बरोबर ते सांगा. i. "सोलर पी.व्ही." तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे सरळ विद्युत उर्जेत रूपांतर होते. ii. "सोलर औष्णिक" तंत्रज्ञानामध्ये, सूर्यापासून उत्सर्जित उर्जेचे उष्णता उर्जेत रूपांतर होते. iii. जैविक पदार्थामध्ये फक्त नायट्रोजन असतो.

उत्तर पहा ➔
3

१००% अभिक्रिया आणि पुनर्प्राप्ति लक्षात घेऊन, फॉर्मल्डिहाइडच्या (HCHO) दोन मोल पासून किती ग्रॅम हायड्रोजन मिळू शकेल ? (अणूभार : H = 1, C = 12, O = 16)

उत्तर पहा ➔
4

रासायनिक उद्योगांमध्ये "झिओलाईट" चा उपयोग ________ म्हणून करतात.

उत्तर पहा ➔
5

ब्रॉन्झ हा खालील धातूचा मिश्रधातू आहे

उत्तर पहा ➔
6

हायड्राच्या नेमॅटोब्लास्टमध्ये सापडणाऱ्या विषाचे नाव सांगा.

उत्तर पहा ➔