#51📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper(2019) +1 गुण

राज्य पुनर्रचना आयोगाच्या बाबतीत काय खरे आहे ?
(a) उत्तर भारताच्या बाबतीत, त्यांनी सर्वात मोठ्या हिंदी भाषिक पट्ट्याचे बिहार, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि राजस्थान असे चार भाग करण्याचे ठरविले.
(b) अल्पसे बदल करून पूर्वेकडील राज्ये जशी होती तशीच राहू दिली.
(c) बिहार आणि आसाम मधून 'ट्रायबल' राज्ये बनवावीत ही मागणी आयोगाने फेटाळून लावली.
(d) शिख राज्याची निर्मिती करण्यास आयोगाने सहमती दर्शविली नाही.

What is true about The States Reorganization Commission ?
(a) With regard to north India, it sought to divide the huge Hindi - speaking belt into four states: Bihar, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh and Rajasthan.
(b) In the East, the existing provinces could stay as they were, with minor adjustments.
(c) The Commission rejected the demand for tribal states to be carved out of Bihar and Assam.
(d) The Commission did not agree with the creation of a Sikh State.

पर्याय (Options):
a
सर्वच बरोबर आहेत.
All are true
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (a) आणि (b) बरोबर आहेत.
(a) and (b) only are true
c
फक्त (b) आणि (c) बरोबर आहेत.
(b) and (c) only are true
d
फक्त (a), (b) आणि (d) बरोबर आहेत.
(a), (b) and (d) only are true
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (सर्वच बरोबर आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्य पुनर्रचना आयोग (१९५३-१९५५): न्या. फजल अली, के. एम. पणिककर आणि पं. हृदयनाथ कुंझरू यांच्या आयोगाने भाषावार प्रांतरचनेचा सविस्तर अहवाल सादर केला.
• उत्तर भारतातील शिफारशी: मोठ्या हिंदी भाषिक पट्ट्याचे बिहार, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि राजस्थान अशा चार प्रमुख राज्यांमध्ये पुनर्गठन सुचवले (विधान a सत्य).
• पूर्वेकडील राज्ये: पूर्वेकडील राज्यांच्या सीमांमध्ये किरकोळ बदल करून मूळ रचना कायम ठेवली (विधान b सत्य).
• आदिवासी राज्यांची मागणी फेटाळली: बिहारमधून स्वतंत्र झारखंड किंवा आसाममधील डोंगरी आदिवासी राज्यांच्या मागण्या आयोगाने फेटाळून लावल्या (विधान c सत्य).
• पंजाबी सुभ्यास नकार: अकाली दलाने मागणी केलेल्या स्वतंत्र पंजाबी/शीख राज्याची मागणी आयोगाने मान्य केली नाही (विधान d सत्य).
• महत्त्वाची टीप: आयोगाच्या शिफारशींच्या संदर्भात सर्व विधाने (a, b, c, d) सत्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: राज्य पुनर्रचना आयोगाने हिंदी पट्ट्याचे ४ राज्यांत विभाजन केले, पूर्वेकडील रचना कायम ठेवली आणि आदिवासी व शीख राज्यांची मागणी फेटाळली.

The correct answer is Option A (All are true).

Key Points:
• States Reorganisation Commission (SRC, 1953–1955): Appointed under Justice Fazal Ali, K.M. Panikkar, and H.N. Kunzru to recommend a systematic reorganization of Indian states.
• Northern Hindi Belt: Recommended consolidating various princely unions and centrally administered units into four major Hindi-speaking states: Bihar, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, and Rajasthan (Statement a is true).
• Eastern Region Adjustments: Left eastern provinces largely intact with minor border adjustments between Bihar and West Bengal (Statement b is true).
• Rejection of Tribal State Demands: The commission rejected proposals for separate tribal states (such as Jharkhand out of Bihar and separate hill states out of Assam at that time) (Statement c is true).
• Punjabi Suba / Sikh State Refusal: Rejected the Akali Dal demand for a separate Punjabi Suba / Sikh majority state, arguing Punjabi and Hindi were mutually intelligible (Statement d is true).
• Key Takeaway: All four statements (a, b, c, and d) accurately reflect the SRC recommendations.
• Key Takeaway: The States Reorganisation Commission (1955) divided the Hindi belt into 4 states, kept eastern states mostly intact, and rejected tribal/Sikh state demands.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔