#36📅 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा)(2025) +1 गुण

'उंटावरचा शहाणा' या वाक्प्रचाराचा खालीलपैकी कोणता अर्थ आहे ?

पर्याय (Options):

फार उंची गाठलेला माणूस

उंचावरून बोलणारा माणूस

शहाणपणाचा सल्ला देणारा माणूस

मूर्खपणाचा सल्ला देणारा माणूस

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (मूर्खपणाचा सल्ला देणारा माणूस) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: रूढार्थाने वापरले जाणारे वाक्प्रचार आणि त्यांचे लक्ष्यार्थ ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'उंटावरचा शहाणा' या वाक्प्रचाराचा अर्थ 'मूर्खपणाचा सल्ला देणारा माणूस' असा होतो (पर्याय ४). उंटावर बसलेला माणूस जमिनीवरील वास्तवापासून दूर असतो, त्यामुळे तो परिस्थिती न समजून घेता अत्यंत मूर्खपणाचे सल्ले देतो, या कल्पनेवरून हा वाक्प्रचार मराठीत रूढ झाला आहे.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• फार उंची गाठलेला माणूस / उंचावरून बोलणारा माणूस: हे शब्दशः अर्थ (वाच्यार्थ) आहेत. वाक्प्रचारात वाच्यार्थ घेतला जात नाही.
• शहाणपणाचा सल्ला देणारा माणूस: 'शहाणा' या शब्दाचा व्यंग्यात्मक (Sarcastic) वापर या वाक्प्रचारात केलेला आहे, त्यामुळे तो खरोखर शहाणा नसून मूर्ख असतो.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: काही महत्त्वाचे वाक्प्रचार जे दिसायला चांगले पण अर्थाने नकारात्मक असतात: 'बृहस्पती' (अतिशहाणा), 'अकलेचा कांदा' (अतिशय मूर्ख मनुष्य), 'गाजरपारखी' (कसलीही पारख नसलेला).
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: 'उंटावरचा शहाणा' म्हणजे परिस्थितीचे भान न ठेवता मूर्खपणाचा सल्ला देणारा मनुष्य.

The correct answer is Option D (मूर्खपणाचा सल्ला देणारा माणूस).

Key Points:
• संकल्पना: रूढार्थाने वापरले जाणारे वाक्प्रचार आणि त्यांचे लक्ष्यार्थ ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'उंटावरचा शहाणा' या वाक्प्रचाराचा अर्थ 'मूर्खपणाचा सल्ला देणारा माणूस' असा होतो (पर्याय ४). उंटावर बसलेला माणूस जमिनीवरील वास्तवापासून दूर असतो, त्यामुळे तो परिस्थिती न समजून घेता अत्यंत मूर्खपणाचे सल्ले देतो, या कल्पनेवरून हा वाक्प्रचार मराठीत रूढ झाला आहे.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• फार उंची गाठलेला माणूस / उंचावरून बोलणारा माणूस: हे शब्दशः अर्थ (वाच्यार्थ) आहेत. वाक्प्रचारात वाच्यार्थ घेतला जात नाही.
• शहाणपणाचा सल्ला देणारा माणूस: 'शहाणा' या शब्दाचा व्यंग्यात्मक (Sarcastic) वापर या वाक्प्रचारात केलेला आहे, त्यामुळे तो खरोखर शहाणा नसून मूर्ख असतो.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: काही महत्त्वाचे वाक्प्रचार जे दिसायला चांगले पण अर्थाने नकारात्मक असतात: 'बृहस्पती' (अतिशहाणा), 'अकलेचा कांदा' (अतिशय मूर्ख मनुष्य), 'गाजरपारखी' (कसलीही पारख नसलेला).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)

ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती

शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #35

'दहीखाऊ महीखाऊ होणे' या अर्थाचा पुढीलपैकी कोणता वाक्प्रचार आ...

पुढील प्रश्न #37

'गावातील सर्व जातीजमातीच्या लोकांनी एकत्र का येऊ नये?' या प्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔