#28📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2008 - GS Paper 1(2008) +1 गुण

भारतीय राज्यघटना ही ______ आहे.

The Indian Constitution is

पर्याय (Options):

परिवर्तनीय

Flexible

परिदृढ

Rigid

काही प्रमाणात परिवर्तनीय व काही प्रमाणात परिदृढ

Partly Flexible and Partly Rigid

✓ योग्य उत्तर

यापैकी नाही

None of them

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (काही प्रमाणात परिवर्तनीय व काही प्रमाणात परिदृढ) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• परिवर्तनीयता व परिदृढतेचा समन्वय: भारतीय राज्यघटना ही एकाच वेळी पूर्णपणे ताठर (Rigid) किंवा पूर्णपणे लवचिक (Flexible) नसून ती काही प्रमाणात परिवर्तनीय व काही प्रमाणात परिदृढ (Partly Flexible and Partly Rigid) अशा स्वरूपाची आहे.
• साधे बहुमत: काही तरतुदी संसदेच्या साध्या बहुमताने बदलता येतात (उदा. नवीन राज्यांची निर्मिती, नागरिकत्व - लवचिक पैलू).
• विशेष बहुमत: बहुतांश तरतुदींसाठी संसदेचे विशेष बहुमत (उपस्थित सदस्यांचे 2/3 व एकूण सदस्यसंख्येचे 50% हून अधिक) लागते.
• विशेष बहुमत + अर्ध्या राज्यांची मान्यता: संघराज्यात्मक रचनेशी संबंधित तरतुदींसाठी संसदेच्या विशेष बहुमतासोबत किमान 50% घटकराज्यांच्या विधिमंडळांची संमती आवश्यक असते (ताठर पैलू).

The correct answer is Option C (Partly Flexible and Partly Rigid).

Key Points:
• Synthesis of Rigidity & Flexibility: The Constitution of India is uniquely characterized as a harmonious blend of rigidity (like the US Constitution) and flexibility (like the British Constitution).
• Article 368 Provisions: It provides three distinct mechanisms for amendment:
• Simple Majority: Some provisions can be amended by a simple parliamentary majority (flexible nature, e.g., creation of new states, citizenship).
• Special Majority: Most provisions require a special majority of Parliament (2/3rd present and voting + absolute majority of total membership).
• Special Majority + State Ratification: Federal provisions require a special majority of Parliament along with ratification by at least half of the state legislatures (rigid nature).
• Prof. K.C. Wheare's View: Described it as striking a fine balance between flexibility and rigidity.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #27

बहुतेक संस्थानांचे विलीनीकरण भारतामध्ये झाले

पुढील प्रश्न #29

जिल्हा परिषदेच्या कोणत्याही सभासदास ______ पेक्षा अधिक समित्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2008 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड