📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

जमिनीच्या धनविद्युत भारीत कणांच्या अदलाबदलीचे प्रमाण जमिनीत (मातीत) _______ याचे प्रमाण वाढल्यास वाढते.
(a) वाळू
(b) पोयटा
(c) चिकण कण

The Cation Exchange Capacity (CEC) increases with increase in _______ content of the soil.
(a) sand
(b) silt
(c) clay

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
फक्त (b)
Only (b)
c
फक्त (c)
Only (c)
✓ योग्य उत्तर
d
यापैकी नाही
None of these
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• धनभारित आयन विनिमय क्षमता (CEC):
• व्याख्या: मातीमधील धनभारित आयन (उदा. Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺) धरून ठेवण्याच्या आणि त्यांची देवाणघेवाण करण्याच्या एकूण क्षमतेला CEC म्हणतात.
• चिकण मातीचे कण (Clay) आणि सेंद्रिय पदार्थांवर मोठ्या प्रमाणावर ऋणभार (Negative Charge) असतो.
• वाळू आणि गाळामध्ये हा गुणधर्म नगण्य असतो. त्यामुळे मातीत चिकण कणांचे प्रमाण वाढल्यास CEC चे प्रमाण थेट वाढते.
• महत्त्वाची टीप: जमिनीत चिकण कणांचे (Clay) आणि ह्युमसचे प्रमाण वाढल्यास धनभारित आयन विनिमय क्षमता (CEC) वाढते.

The correct answer is Option C (Only (c)).

Key Points:
• Cation Exchange Capacity (CEC):
• CEC is the total capacity of a soil to hold exchangeable cations (such as Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺, Na⁺, NH₄⁺).
• Colloidal clay particles and organic matter have substantial negative surface charges and high specific surface areas, providing abundant exchange sites.
• Sand and silt have negligible charge and very low CEC. Therefore, CEC directly increases with increasing clay and humus content in the soil.
• Key Takeaway: Cation Exchange Capacity (CEC) increases significantly with higher clay and organic matter content.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔