पाणलोट क्षेत्र विकास कार्यक्रमाचे खालीलपैकी कोणते उद्देश्य आहेत?
(a) भूमी उपयोजन आणि उत्पादनात पर्याप्त वाढ करणे.
(b) वाहत्या पाण्याला नियंत्रित करून भूमीचे क्षरण थांबवणे.
(c) गुंतवणूक कमी, उत्पादन खर्चात वाढ करणे.

The catchment area development program has which of the following objectives?
(a) Substantial increase in landuse and production.
(b) Stop land degradation by controlling runoff.
(c) Reducing investment as well as increasing production costs.

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त (b)
Only (b)
d
(c) आणि (b)
(c) and (b)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B [(a) आणि (b)] आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. पाणलोट क्षेत्र विकास कार्यक्रम (Watershed Development Programme / Catchment Area Development):
- उद्देश (a) बरोबर: पडीक जमिनीचा उत्पादक वापर करणे, द्विहंगामी पिके घेणे आणि शेतीचे उत्पादन व उत्पादकता वाढवणे.
- उद्देश (b) बरोबर: पावसाच्या वाहून जाणाऱ्या पाण्याला (Runoff water) बांध, चर व तलावांद्वारे अडवून भूजल पातळी वाढवणे आणि मातीची धूप (Soil erosion) रोखणे.
२. विधान (c) चुकीचे का आहे?:
- कोणत्याही विकास कार्यक्रमाचा उद्देश उत्पादन खर्च कमी करणे आणि नफा वाढवणे हा असतो. 'उत्पादन खर्चात वाढ करणे' हा उद्देश असूच शकत नाही.

त्यामुळे योग्य उद्देश (a) आणि (b) आहेत.

The correct answer is Option B ((a) and (b)).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Core Objectives of Watershed / Catchment Area Development:
- (a) Optimizing land-use patterns, promoting agro-forestry, and maximizing sustainable biomass production.
- (b) In-situ soil and moisture conservation, checking topsoil erosion, regulating flash runoff, and recharging groundwater aquifers.
2. Statement (c) is contradictory because the economic purpose of watershed interventions is to minimize input costs and maximize agricultural returns, not to 'increase production costs'.

Hence, statements (a) and (b) are the genuine objectives.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची शेती, प्रमुख पिके व कृषी प्रदेश' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔