कथन I : "तुटीचा अर्थभरणा व्यवस्थापन करण्यासाठी बाह्यकर्ज हा उत्तम मार्ग आहे कारण तुलनात्मक दृष्ट्या बाह्यकर्ज हे स्वस्त आणि दीर्घकाळासाठी असते."
कथन II : "तुटीचा अर्थभरणा व्यवस्थापन करण्यासाठी देशांतर्गत कर्ज उभारणी या तिसऱ्या मार्गाला प्राधान्य दिले जाते."
पर्यायी उत्तरे :
कथन I : "तुटीचा अर्थभरणा व्यवस्थापन करण्यासाठी बाह्यकर्ज हा उत्तम मार्ग आहे कारण तुलनात्मक दृष्ट्या बाह्यकर्ज हे स्वस्त आणि दीर्घकाळासाठी असते."
कथन II : "तुटीचा अर्थभरणा व्यवस्थापन करण्यासाठी देशांतर्गत कर्ज उभारणी या तिसऱ्या मार्गाला प्राधान्य दिले जाते."
पर्यायी उत्तरे :
Statement I: "External borrowings are the next best way to manage fiscal deficit with the condition that the external loans are comparatively cheaper and long term."
Statement II: "Internal borrowings come as the third preferred route of fiscal deficit management."
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (कथन I आणि II हे दोन्ही सत्य आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• तुटीच्या अर्थभरण्याचे व्यवस्थापन: सार्वजनिक वित्तव्यवस्थेमध्ये वित्तीय तुटीची भरपाई करण्यासाठी देशांतर्गत कर्जे, बाह्य कर्जे आणि अतिरिक्त चलननिर्मिती यांसारखे विविध मार्ग वापरले जातात.
• कथन I चे समर्थन: बाह्य कर्जे दीर्घ मुदतीची आणि कमी व्याजदराची (सवलतीच्या दरातील) असल्यास देशांतर्गत बाजारात खाजगी गुंतवणुकीवर परिणाम न करता तुटीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी तो एक उत्तम पर्याय मानला जातो.
• कथन II चे समर्थन: या विशिष्ट अभ्यासक्रमातील सिद्धांतानुसार तुटीच्या व्यवस्थापनाच्या प्राधान्यक्रमात अंतर्गत कर्ज उभारणीचा क्रम संबंधित विश्लेषणात तिसरा मानला गेला आहे.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने आपल्या अंतिम उत्तरतालिकेमध्ये पर्याय क्र. (३) म्हणजेच 'दोन्ही विधाने सत्य आहेत' हे उत्तर निश्चित केले आहे.
• महत्त्वाची टीप: वित्तीय तुटीच्या व्यवस्थापनात बाह्य कर्ज आणि अंतर्गत कर्ज यांच्या प्राधान्यक्रमाबाबत दोन्ही विधाने आयोगाच्या उत्तरतालिकेनुसार सत्य आहेत.
The correct answer is Option C (Both statements I and II are true).
Key Points:
• Deficit Financing Hierarchies: In macroeconomics and public finance literature (notably textbooks like *Indian Economy* by Ramesh Singh), methods of managing fiscal deficits are analyzed based on macroeconomic stability and debt sustainability.
• Statement I: Deemed correct under theoretical policy classifications where external commercial/concessional borrowings (from multilateral agencies like World Bank/ADB) can be viable if obtained at low interest rates and long maturities without causing domestic crowding out.
• Statement II: Categorized as correct in the context of this specific analytical framework, ranking internal market borrowings relative to other monetary mechanisms and revenue measures.
• Official Key: The MPSC official final answer key accepted Option (3) (Both statements I and II are true).
• Key Takeaway: Both statements regarding the relative prioritization of external and internal borrowings for fiscal deficit management are correct as per MPSC key.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
देशांतर्गत हरित सकल उत्पादन (Green GDP) संबंधी विचार करता खा...
2020 मध्ये चॅम्पीयन्स (Champions) म्हणजे Creation and Harmon...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :