#21📅 MPSC Group C Mains 2022 - Paper 1 (भाषा)(2022) +1 गुण

'श्रीमुखात देणे' या शब्दाचा ध्वन्यार्थ कोणता ?
(a) अभिधा
(b) लक्षण-लक्षणा
(c) व्यंजना
(d) निरूढा लक्षणा

'श्रीमुखात देणे' या शब्दाचा ध्वन्यार्थ कोणता ?
(a) अभिधा
(b) लक्षण-लक्षणा
(c) व्यंजना
(d) निरूढा लक्षणा

पर्याय (Options):
a
फक्त (a) व (d) बरोबर
फक्त (a) व (d) बरोबर
b
फक्त (b) बरोबर
फक्त (b) बरोबर
c
फक्त (d) बरोबर
फक्त (d) बरोबर
✓ योग्य उत्तर
d
फक्त (b) व (c) बरोबर
फक्त (b) व (c) बरोबर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (d) बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शब्दशक्ती: लक्षणा शक्तीचे प्रकार (निरूढा लक्षणा).
• जेव्हा शब्दाचा मूळ वाच्यार्थ न घेता रूढी किंवा परंपरेमुळे रूढ झालेला दुसराच अर्थ (लक्ष्यार्थ) घेतला जातो, तेव्हा तेथे 'निरूढा लक्षणा' ही शब्दशक्ती असते.
• मराठीतील बहुतेक सर्व वाक्प्रचार हे निरूढा लक्षणा या प्रकारात मोडतात.
• 'श्रीमुखात देणे' याचा मूळ अर्थ पवित्र मुखात काही देणे असा होत असला तरी, परंपरेने व रूढीने त्याचा अर्थ 'कानाखाली मारणे/चपराक लगावणे' असा रूढ झालेला आहे.
• त्यामुळे हा 'निरूढा लक्षणा' या शक्तीचा प्रकार आहे.
• महत्त्वाची टीप: रूढीने अर्थ प्राप्त झालेल्या वाक्प्रचारांमध्ये (उदा. श्रीमुखात देणे = कानाखाली मारणे) 'निरूढा लक्षणा' शब्दशक्ती असते.

The correct answer is Option C (फक्त (d) बरोबर).

Key Points:
• Word Powers (शब्दशक्ती): अभिधा, लक्षणा, and व्यंजना; and sub-types of Lakshanā (निरूढा लक्षणा).
• When a word's literal meaning (वाच्यार्थ) is discarded and a secondary meaning (लक्ष्यार्थ) is accepted strictly through long-standing tradition/idiomatic usage (रूढीमुळे), it is called 'निरूढा लक्षणा' (Nirudha Lakshana).
• In Marathi, 'श्रीमुखात देणे' literally translates to 'giving into a sacred mouth/face', but traditionally/idiomatically, it exclusively denotes 'slapping across the face' (कानाखाली मारणे / चपराक मारणे).
• Because this meaning is derived through long-standing convention/tradition, it is a prime example of 'निरूढा लक्षणा'.
• Hence, statement (d) alone is correct (फक्त (d) बरोबर), making Option 3 the correct answer.
• Key Takeaway: Conventional idioms like 'श्रीमुखात देणे' (meaning to slap) convey meaning through traditional usage, classified under निरूढा लक्षणा.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2022 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔