महाराष्ट्रात ग्रामीण ते ग्रामीण स्थलांतर आढळून येते. कारण :
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (साखर कारखान्यांचा विकास) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्रातील 'ग्रामीण ते ग्रामीण' स्थलांतराचे प्रमुख कारण:
• साखर उद्योगाचे जाळे: पश्चिम महाराष्ट्रातील (कोल्हापूर, सांगली, सातारा, पुणे, अहमदनगर) बागायती पट्ट्यात सहकारी साखर कारखान्यांचे प्रचंड मोठे जाळे निर्माण झाले आहे.
• ऊसतोड मजूर स्थलांतर: मराठवाड्यातील (विशेषतः बीड, धाराशिव, जालना) आणि नगर जिल्ह्यातील दुष्काळी भागांतून दरवर्षी ऑक्टोबर ते एप्रिल दरम्यान लाखो ऊसतोड कामगार व मजूर पश्चिम महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात तात्पुरते स्थलांतर करतात.
• निष्कर्ष: साखर कारखान्यांचा विकास हे महाराष्ट्रात ग्रामीण भागातून दुसऱ्या ग्रामीण भागात होणाऱ्या हंगामी स्थलांतराचे सर्वात प्रमुख कारण आहे.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रात ग्रामीण ते ग्रामीण स्थलांतर प्रामुख्याने साखर कारखान्यांच्या व ऊसतोड हंगामाच्या विकासामुळे घडून येते.
The correct answer is Option C (Development of sugar industry).
Key Points:
• Rural-to-Rural Seasonal Migration in Maharashtra:
• Sugarcane Harvesting Streams: The rapid growth and concentration of cooperative sugar mills in Western Maharashtra (Kolhapur, Sangli, Satara, Pune, Ahmednagar) attracts massive seasonal labor migration.
• Source to Destination: Over 8 to 10 lakh sugarcane cutters (ऊसतोड कामगार) migrate seasonally every winter from the drought-prone rural districts of Marathwada (Beed, Osmanabad, Jalna) and Ahmednagar to the irrigated sugarcane belts in rural Western Maharashtra.
• Agrarian Dynamics: This makes the sugar industry the single largest driver of seasonal rural-to-rural economic migration in the state.
• Key Takeaway: Rural-to-rural migration in Maharashtra is driven primarily by the seasonal employment offered by the sugar industry.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताचे हवामान, मान्सून व पर्जन्य' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जोड्या जुळवा : (a) अहोमा (b) गोमधर कोनवर (c) पुरंदर सिंग नरे...
खालीलपैकी कोणत्या नदीच्या खोऱ्यात ज्वारीचे क्षेत्र केंद्रीत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?