'रामभाऊंचे पैसे गोविंदरावाला आपले म्हणून देणे आणि गोविंदरावांपुढे आपली फुशारकी मिरवणे' हा आशय सूचित करणारी पुढीलपैकी योग्य म्हण कोणती ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये मराठी भाषेतील अत्यंत महत्त्वपूर्ण अशा 'म्हणी आणि अर्थ' या संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. मराठी भाषेचा सखोल आणि व्याकरणिक दृष्टिकोनातून अभ्यास करताना अशा प्रकारच्या प्रश्नांचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे भाषेवरील प्रभुत्व तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट शब्दांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे व्याकरणिक नियमांच्या निकषांवर पूर्णपणे खरे उतरते. दिलेल्या वाक्याचा किंवा शब्दाचा योग्य संदर्भ लक्षात घेतल्यास हे उत्तर अचूक का आहे, हे सहज समजते. दुसऱ्याच्या मालमत्तेवर स्वतःचा मोठेपणा दाखवणे या अर्थासाठी 'हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र' ही म्हण अत्यंत चपखल बसते.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा साधे वाटणारे प्रश्नही विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक पर्यायाचा अत्यंत बारकाईने विचार करणे आवश्यक असते. चुकीच्या पर्यायांकडे आकर्षित न होता योग्य नियमांचे स्मरण करूनच उत्तरापर्यंत पोहोचणे महत्त्वाचे ठरते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय व्याकरणाच्या नियमानुसार चुकीचे ठरतात. त्या पर्यायांचा मूळ संकल्पनेशी थेट संबंध जुळत नाही. त्यामुळे ते पर्याय बाद होतात. स्पर्धा परीक्षेत एलिमिनेशन मेथड वापरूनही अचूक उत्तरापर्यंत पोहोचता येते. भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा जास्तीत जास्त सराव करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: दुसऱ्याची वस्तू दान करून स्वतः मोठेपणा मिळवणे म्हणजे 'हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र'.
The correct answer is Option D (हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र).
Key Points:
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये मराठी भाषेतील अत्यंत महत्त्वपूर्ण अशा 'म्हणी आणि अर्थ' या संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. मराठी भाषेचा सखोल आणि व्याकरणिक दृष्टिकोनातून अभ्यास करताना अशा प्रकारच्या प्रश्नांचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे भाषेवरील प्रभुत्व तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट शब्दांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे व्याकरणिक नियमांच्या निकषांवर पूर्णपणे खरे उतरते. दिलेल्या वाक्याचा किंवा शब्दाचा योग्य संदर्भ लक्षात घेतल्यास हे उत्तर अचूक का आहे, हे सहज समजते. दुसऱ्याच्या मालमत्तेवर स्वतःचा मोठेपणा दाखवणे या अर्थासाठी 'हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र' ही म्हण अत्यंत चपखल बसते.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा साधे वाटणारे प्रश्नही विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक पर्यायाचा अत्यंत बारकाईने विचार करणे आवश्यक असते. चुकीच्या पर्यायांकडे आकर्षित न होता योग्य नियमांचे स्मरण करूनच उत्तरापर्यंत पोहोचणे महत्त्वाचे ठरते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय व्याकरणाच्या नियमानुसार चुकीचे ठरतात. त्या पर्यायांचा मूळ संकल्पनेशी थेट संबंध जुळत नाही. त्यामुळे ते पर्याय बाद होतात. स्पर्धा परीक्षेत एलिमिनेशन मेथड वापरूनही अचूक उत्तरापर्यंत पोहोचता येते. भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा जास्तीत जास्त सराव करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मराठी शब्दसंग्रह: समानार्थी, विरुद्धार्थी, म्हणी, वाक्प्रचार, अलंकारिक व समूहदर्शक शब्द
MPSC राज्यसेवा, गट ब व क संयुक्त परीक्षा, तलाठी व पोलीस भरतीमध्ये मराठी व्याकरणाइतकेच (किंबहुना जास्त) वेटेज शब्दसंग्रहा...
मराठी साहित्य: प्रसिद्ध लेखक, कवींची टोपणनावे, प्रसिद्ध ग्रंथ व ४ ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
📚 मराठी साहित्य: लेखक, कवी, टोपणनावे, ग्रंथ व ज्ञानपीठ पुरस्कार MPSC राज्यसेवा, पोलीस भरती, तलाठी, PSI व सरळसेवा परीक्ष...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
योग्य जोड्या जुळवा : (a) इंग्रजी शब्द (i) दुकान, सही, जंगल (...
आम्हां मुलांना कोण विचारतो ? विशेषणाचा प्रकार ओळखा.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :