📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

कोरडवाहू शेतीमधील प्रश्न :
(a) मान्सूनचे उशिरा आगमन आणि लवकर गमन/परतावा.
(b) पीक कालावधीमध्ये खंडित पर्जन्यवृष्टी/कोरडा कालावधी.
(c) मातीची कमी जलधारण शक्ती.
(d) जमिनीची हलकी/निकृष्ट सुपीकता.
(e) प्रगत तंत्रज्ञान आणि विकासाभिमुख दृष्टिकोन याची कमतरता.
पर्यायी उत्तरे :

Problems of dry land Agriculture are:
(a) Late onset and early ceasation of rain.
(b) Prolonged dry spells during crop period.
(c) Low moisture retention capacity of the soil.
(d) Poor soil fertility condition.
(e) Technological and developmental constraints.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (c) आणि (d) बरोबर
(a), (c) and (d) correct
b
(b), (d), (e) आणि (a) बरोबर
(b), (d), (e) and (a) correct
c
(a), (b), (c), (d) आणि (e) बरोबर
(a), (b), (c), (d) and (e) correct
✓ योग्य उत्तर
d
(a), (d) आणि (e) बरोबर
(a), (d) and (e) correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (b), (c), (d) आणि (e) बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कृषीशास्त्र - कोरडवाहू शेतीतील प्रमुख समस्या व आव्हाने:
• हवामानविषयक समस्या:
• मान्सूनचे उशिरा आगमन होणे व पावसाचा लवकर परतीचा प्रवास सुरू होणे (a).
• पिकांच्या संवेदनशील वाढीच्या काळात पावसाचा प्रदीर्घ खंड (Dry Spells) पडणे (b).
• जमीनविषयक समस्या:
• उथळ व हलक्या जमिनींची कमी ओलावा साठवून ठेवण्याची क्षमता (c).
• सेंद्रिय कर्बाचा अभाव आणि जमिनीची निकृष्ट सुपीकता (d).
• तांत्रिक व आर्थिक अडचणी:
• कोरडवाहू सुधारित तंत्रज्ञानाचा अभाव, भांडवलाची कमतरता आणि विकासात्मक मर्यादा (e).
• त्यामुळे (a), (b), (c), (d) आणि (e) ही सर्वच्या सर्व विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: अनियमित पाऊस, खंडित पर्जन्य, मातीची कमी जलधारण क्षमता आणि तंत्रज्ञानाची कमतरता या कोरडवाहू शेतीतील प्रमुख समस्या आहेत.

The correct answer is Option C ((a), (b), (c), (d) and (e) correct).

Key Points:
• Agronomy - Challenges of Dryland and Rainfed Farming in India:
• Climatic Constraints:
• Aberrant monsoon behavior including late arrival and premature cessation (early withdrawal) of rains -> (a).
• Prolonged intermittent dry spells during critical vegetative/reproductive crop growth stages -> (b).
• Soil & Edaphic Constraints:
• Low moisture-holding capacity in degraded, shallow, or undulating soils -> (c).
• Multi-nutrient deficiencies and low organic matter causing poor soil fertility -> (d).
• Socio-Economic & Technological Barriers:
• Inadequate access to customized dryland farm mechanization, drought-hardy seeds, micro-credit, and risk-mitigating infrastructure -> (e).
• All five listed factors (a, b, c, d, e) represent genuine constraints of dryland farming (Option 3).
• Key Takeaway: Dryland agriculture is constrained by erratic rainfall, prolonged dry spells, low soil moisture holding capacity, poor fertility, and technological limits.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताचे हवामान, मान्सून व पर्जन्य' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔