📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने पहा :
(a) वातावरणाच्या सर्वात खालच्या थराला तपांबर म्हणतात.
(b) सर्व हवा हवामानातील घटना (उदा. ढग, धुके, वृष्टी, वादळ इ.) ह्या थरात आढळतात.

Observe the following statements:
(a) The lowermost layer of the atmosphere is known as troposphere.
(b) All weather phenomena (eg: cloud, fog, precipitation, storm etc.) occur in this layer.

पर्याय (Options):
a
केवळ (a) बरोबर आहे.
Only (a) is correct
b
केवळ (b) बरोबर आहे.
Only (b) is correct
c
दोन्ही बरोबर आहेत.
Both are correct
✓ योग्य उत्तर
d
दोन्ही बरोबर नाहीत.
Both are not correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्ही बरोबर आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वातावरणाची रचना - तपांबर (Troposphere):
• विधान (a) बरोबर आहे: वातावरणाचा सर्वात खालचा आणि दाट थर म्हणजे 'तपांबर' होय. वातावरणातील एकूण हवेच्या वस्तुमानाचा सुमारे ७५% भाग आणि जवळजवळ सर्व बाष्प या थरात सामावलेले आहे. याची सरासरी उंची १३ किमी (ध्रुवावर ८ किमी तर विषुववृत्तावर १८ किमी) असते.
• विधान (b) बरोबर आहे: वातावरणातील सर्व बाष्प, धुलिकण आणि हवेचे अभिसरण तपांबरात होत असल्याने हवामानाशी संबंधित सर्व प्रमुख घडामोडी (उदा. ढगांची निर्मिती, पाऊस/वृष्टी, धुके, विजा, वादळे व चक्रीवादळे) केवळ याच थरात घडतात.
• या थरात उंचीनुसार तापमान कमी होते (दर १,००० मीटर उंचीस ६.५° से. घट).
• त्यामुळे दोन्ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: तपांबर हा वातावरणाचा सर्वात खालचा थर असून सर्व हवामानविषयक घडामोडी (ढग, पाऊस, वादळे) याच थरात घडतात.

The correct answer is Option C (Both are correct).

Key Points:
• Atmospheric Layering - Troposphere (तपांबर):
• Statement (a) is CORRECT: The troposphere is the lowermost and densest layer of the Earth's atmosphere, containing roughly 75% of atmospheric mass and 99% of total water vapour and aerosols. Its average altitude is 13 km (extending up to 8 km at the poles and 18 km at the equator).
• Statement (b) is CORRECT: Because virtually all water vapour, dust particles, and strong convectional air currents are concentrated here, all major meteorological and weather phenomena—including cloud formation, rain/precipitation, fog, cyclones, thunder, and storms—occur exclusively within the troposphere.
• Temperature in this layer decreases with height at the Normal Lapse Rate of 6.5°C per 1,000 meters (165 m / 1^°C).
• Hence, both statements are correct (Option 3).
• Key Takeaway: The troposphere is the lowest atmospheric layer where all weather phenomena (clouds, storms, rain) take place.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔