#70📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

खालील विधाने पहा.
a. लाव्हारसात लोखंड व मॅग्नेशियम खनिजा पेक्षा सिलीका द्रव्याचे प्रमाण जास्त असेल तर त्याला अॅसिडक लाव्हा म्हणतात.
b. शिलारसात वाळूचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे तो भूपृष्ठावर जास्त पसरत नाही.
c. पेगमॅटीटीक खडकात स्फटिक मोठे असतात.
d. बेसिक लाव्हा हा अतिशय घट्ट असतो.

Observe the following statements.
a. Magma contains more silica than iron and magnesium minerals is called acidic magma.
b. Magma does not spread more on the earths surface due to large proportion of sand in it.
c. Pagmatitic rock content large crystals.
d. Basic Lava is very thick.

पर्याय (Options):
a
a, b बरोबर असून c, d चूक आहेत
a, b are correct but c, d are incorrect
b
c, d बरोबर असून a, b चूक आहेत
c, d are correct but a, b are incorrect
c
a, b, c बरोबर असून d चूक आहे
a, b, c are correct but d is incorrect
✓ योग्य उत्तर
d
a, b, c चूक असून d बरोबर आहे
a, b, c are incorrect but d is correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (a, b, c बरोबर असून d चूक आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ज्वालामुखी आणि लाव्हारसाचे गुणधर्म:
• विधान a बरोबर: ज्या लाव्हारसात लोह आणि मॅग्नेशियमपेक्षा सिलिकाचे (वाळूचे) प्रमाण जास्त (>६५%) असते, त्याला आम्लधर्मीय (Acidic) लाव्हा म्हणतात.
• विधान b बरोबर: आम्ल लाव्हारसात सिलिका जास्त असल्याने तो अत्यंत चिकट व घट्ट असतो, ज्यामुळे तो जास्त दूर पसरू शकत नाही व त्याचे उंच घुमट तयार होतात.
• विधान c बरोबर: पेगमॅटाईट (Pegmatite) खडकांची निर्मिती सावकाश थंड होण्यामुळे होते, त्यामुळे या खडकांमधील स्फटिक (Crystals) आकाराने खूप मोठे असतात.
• विधान d चूक आहे: बेसिक (विम्ल) लाव्हा हा पातळ आणि प्रवाही असतो, तो 'अतिशय घट्ट' नसतो (आम्ल लाव्हा घट्ट असतो).
• त्यामुळे a, b, c बरोबर असून d चूक आहे (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: आम्ल लाव्हा सिलिकामुळे घट्ट असतो व पसरत नाही; पेगमॅटाईटमध्ये मोठे स्फटिक असतात; बेसिक लाव्हा पातळ असतो.

The correct answer is Option C (a, b, c are correct but d is incorrect).

Key Points:
• Volcanology and Magma Types:
• Statement a (Correct): Acidic (Felsic) magma has high silica content (>65%) compared to iron and magnesium, giving it high viscosity.
• Statement b (Correct): Due to high silica/sand content, acidic lava is extremely viscous and sluggish, preventing it from spreading far over the surface and forming steep volcanic domes.
• Statement c (Correct): Pegmatitic intrusive igneous rocks cool very slowly underground from volatile-rich fluids, forming exceptionally large mineral crystals (often >2.5 cm).
• Statement d (Incorrect): Basic (Mafic) lava is rich in iron/magnesium and poor in silica, making it highly fluid and runny (low viscosity), NOT very thick.
• Thus, statements a, b, c are correct and d is incorrect (Option 3).
• Key Takeaway: Acidic magma is silica-rich and viscous (does not spread far); pegmatite has large crystals; basic lava is fluid (not thick).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔