खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
a. ब्लाशार यांनी सर्वप्रथम ग्रामीण नागरी पट्ट्याचा अभ्यास केला.
b. भारतामध्ये 1950 पूर्वी ग्रामीण नागरी पट्टा अस्तीत्वात नव्हता.
с. ग्रामीण-नागरी पट्टयात शहरातील शक्तींचा वापर करतात.
d. ग्रामीण-नागरी पट्टयात हवाई अड्डे, शैक्षणिक संस्था आणि जल शुद्धीकरण केंद्रे असतात.
खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
a. ब्लाशार यांनी सर्वप्रथम ग्रामीण नागरी पट्ट्याचा अभ्यास केला.
b. भारतामध्ये 1950 पूर्वी ग्रामीण नागरी पट्टा अस्तीत्वात नव्हता.
с. ग्रामीण-नागरी पट्टयात शहरातील शक्तींचा वापर करतात.
d. ग्रामीण-नागरी पट्टयात हवाई अड्डे, शैक्षणिक संस्था आणि जल शुद्धीकरण केंद्रे असतात.
Which of the following statements are correct?
a. Blashar firstly studied the rural-urban patta.
b. Rural-urban patta did not exist in India before 1950.
c. In rural-urban patta used urban force.
d. The rural urban patta consists of airports, educational complexes and water filtration plants.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त b आणि d) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ग्रामीण-नागरी पट्टा (Rural-Urban Fringe) विश्लेषण:
• ग्रामीण-नागरी पट्टा हा शहराची हद्द आणि ग्रामीण भाग यांच्यातील संक्रमणशील प्रदेश असतो.
• विधान a चूक आहे: ग्रामीण-नागरी फ्रिंज ही संकल्पना सर्वप्रथम टी. एल. स्मिथ (१९३७) यांनी मांडली (ब्लाशार यांनी नाही).
• विधान b बरोबर मानले आहे: भारतात नियोजनबद्ध आणि झपाट्याने वाढणारा ग्रामीण-नागरी पट्टा प्रामुख्याने १९५० नंतरच्या औद्योगिकीकरण काळात ठळकपणे अस्तित्वात आला.
• विधान d बरोबर आहे: मोठ्या प्रमाणावर जमिनीची आवश्यकता असल्यामुळे विमानतळ, शैक्षणिक संकुले, गोदामांची क्षेत्रे आणि जलशुद्धीकरण केंद्रे शहराच्या परिघावरील ग्रामीण-नागरी पट्ट्यात उभारली जातात.
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय ४ (फक्त b आणि d) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: ग्रामीण-नागरी पट्टा भारतात १९५० नंतर ठळक बनला आणि यामध्ये विमानतळ, शैक्षणिक संकुले व जलशुद्धीकरण प्रकल्प उभारले जातात.
The correct answer is Option D (Only b and d).
Key Points:
• Rural-Urban Fringe Analysis:
• The Rural-Urban Fringe is the dynamic transition zone lying between the continuously built-up urban area and the purely rural agricultural hinterland.
• Statement a (Incorrect): The term and concept was first introduced by T.L. Smith (1937), not Blashar.
• Statement b (Correct): Rapid sprawling fringe phenomena became distinct and recognizable in post-independent India after the 1950s with industrial planned urbanization.
• Statement c (Incorrect): The fringe experiences mixed rural-urban economic drivers rather than dominant direct central urban municipal control.
• Statement d (Correct): Due to massive land requirements, extensive facilities like international airports, university campuses, sewage/water treatment plants, and warehouse logistics parks are located within the rural-urban fringe.
• As per the official MPSC key, Option 4 (Only b and d) is correct.
• Key Takeaway: Rural-urban fringe developed visibly post-1950 in India and houses space-intensive infrastructure like airports and water filtration plants.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने विचारात घ्या आणि खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा....
खालील विधाने पहा. a. लाव्हारसात लोखंड व मॅग्नेशियम खनिजा पेक...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?