पुढील वाक्यात वर्णन केलेले ईस्ट इंडिया कंपनीचे प्रशासक कोण ते ओळखा ?
- ते मुंबईचे गव्हर्नर होते.
- त्यांनी पुण्यात रेसिडेंट म्हणून काम केले होते
- ते दक्षिणेत कमिशनर होते.
- मराठी भाषिकांचे गुणदोष त्यांना माहिती होते.
- रेसिडेंट म्हणून पुण्याला असताना पेशवाईचा कारभार त्यांनी जवळून पाहिला होता.
पुढील वाक्यात वर्णन केलेले ईस्ट इंडिया कंपनीचे प्रशासक कोण ते ओळखा ?
- ते मुंबईचे गव्हर्नर होते.
- त्यांनी पुण्यात रेसिडेंट म्हणून काम केले होते
- ते दक्षिणेत कमिशनर होते.
- मराठी भाषिकांचे गुणदोष त्यांना माहिती होते.
- रेसिडेंट म्हणून पुण्याला असताना पेशवाईचा कारभार त्यांनी जवळून पाहिला होता.
Name the administrator of East India Company about whom the following sentences are written?
He was the Governor of Bombay.
He had Worked as a Resident at Poona.
He was Commissioner in the South.
He Knew strong points and weaknesses of the Marathi speaking people.
As the Resident at Poona he had closely observed the Peshwa administration.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (माऊंट स्टुअर्ट एलफिन्स्टन (1819-27)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• माउंट स्टुअर्ट एलफिन्स्टन हे ईस्ट इंडिया कंपनीचे मुत्सद्दी प्रशासक होते, ज्यांनी १८११ ते १८१८ दरम्यान पुण्यात पेशव्यांच्या दरबारात ब्रिटिश रेसिडेंट म्हणून काम केले.
• त्यांनी पेशवाईचा राज्यकारभार अत्यंत जवळून पाहिला होता आणि तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धात (१८१७-१८) पेशवा बाजीराव दुसरे यांचा पराभव करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
• पेशवाई नष्ट झाल्यानंतर त्यांची 'दक्षिणेचे कमिशनर' (Commissioner of the Deccan) म्हणून नेमणूक झाली.
• त्यानंतर १८१९ ते १८२७ या काळात ते मुंबई प्रांताचे गव्हर्नर राहिले; त्यांनी महाराष्ट्रात शिक्षण प्रसारासाठी 'बॉम्बे नेटिव्ह एज्युकेशन सोसायटी'ला प्रोत्साहन दिले व 'एलफिन्स्टन कोड' तयार केला.
• त्यांनी मराठी समाजाच्या चालीरीती, वतनदार आणि जहागीरदारांच्या अधिकारांना धक्का न लावता सावधगिरीचे प्रशासकीय धोरण राबवले.
• महत्त्वाची टीप: पुण्यातील रेसिडेंट, दक्षिणेचे कमिशनर आणि १८१९-२७ दरम्यान मुंबईचे गव्हर्नर राहिलेले प्रशासक माउंट स्टुअर्ट एलफिन्स्टन होते.
The correct answer is Option A (Mount Stuart Elphinstone (1819-27)).
Key Points:
• Mountstuart Elphinstone was an influential British statesman and historian who served as the British Resident at the Peshwa Court in Poona (1811–1818).
• He played the pivotal role in orchestrating the defeat of Peshwa Baji Rao II in the Third Anglo-Maratha War (1817–1818) and the subsequent annexation of Maratha territories.
• Following the fall of the Peshwai, he was appointed Commissioner of the Deccan (South) to organize the newly conquered territories.
• He served as the Governor of Bombay Presidency from 1819 to 1827, where he codified laws ('Elphinstone Code') and patronized vernacular education and the Bombay Native Education Society.
• He maintained the traditional rights of watandars and inamdars, respecting local Marathi social customs.
• Key Takeaway: Mountstuart Elphinstone was the British Resident at Poona, Deccan Commissioner, and Governor of Bombay (1819-1827).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ: फडके, चाफेकर ते सावरकर: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके (रामोशी सैन्य, जाहीरनामा, एडेन बलिदान १८८३), चाफेकर बंधू (प्लेग कमिशनर रँड वध २२ जून...
शेतकरी, आदिवासी व रामोशी उठाव: उमाजी नाईक ते वारली चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
राजे उमाजी नाईक (रामोशी उठाव १८२४-३२, जाहीरनामा, पुणे फाशी), खान्देश भिल्ल उठाव (कजारसिंग, भीमा नाईक अंबापाणी १८५७), राघ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ख्रिश्चन मिशनऱ्यांच्या धर्मप्रसाराला उत्तर देण्यासाठी आपली प...
अयोग्य जोडी ओळखा : (1) बापुजी अणे - धारासान सत्याग्रह (2) डॉ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :