वनस्पतीरोग व रोगकारकाच्या जोड्या लावा.
अ. गव्हाची सुटी काजळी
ब. गव्हाचा खोडावरील काळा तांबेरा
क. भुईमुगाच्या पानावरील टिक्का
ड. हळदीच्या पानावरील ठिपका
i. टॅफ्रीना मॅक्युलान्स
ii. सरकोस्पोरीडियम परसोनॅटम
iii. उस्टीलॅगो सेगेटम
iv. पक्सीनिया ग्रॅमीनिस

Match the plant disease with causative agent.
Plant disease - Causal agent
a. Loose smut of wheat - i. Taphrina maculans
b. Black stem rust of wheat - ii. Cercosporidium personatum
c. Tikka disease of groundnut - iii. Ustilago segetum
d. Leaf spot of turmeric - iv. Puccinia graminis

पर्याय (Options):
a
अ-i, ब-ii, क-iv, ड-iii
a-i, b-ii, c-iv, d-iii
b
अ-ii, ब-i, क-iii, ड-iv
a-ii, b-i, c-iii, d-iv
c
अ-iii, ब-iv, क-ii, ड-i
a-iii, b-iv, c-ii, d-i
✓ योग्य उत्तर
d
अ-iv, ब-iii, क-i, ड-ii
a-iv, b-iii, c-i, d-ii
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (अ-iii, ब-iv, क-ii, ड-i) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (वनस्पती रोग व बुरशीजन्य रोगकारक):
१. गव्हाची सुटी काजळी (Loose smut of wheat): हा रोग 'उस्टीलॅगो' बुरशीमुळे होतो (Ustilago segetum var. tritici). यात गव्हाच्या लोंब्यांमध्ये काळी काजळीसारखी भुकटी तयार होते -> (iii).
२. गव्हाचा खोडावरील काळा तांबेरा (Black stem rust of wheat): हा रोग 'पक्सीनिया ग्रॅमीनिस' (Puccinia graminis f. sp. tritici) या परजीवी बुरशीमुळे होतो -> (iv).
३. भुईमुगाच्या पानावरील टिक्का रोग (Tikka disease of groundnut): हा रोग 'सरकोस्पोरीडियम परसोनॅटम' (Cercosporidium personatum / Cercospora personata) बुरशीमुळे पानांवर काळे-तपकिरी ठिपके पडून होतो -> (ii).
४. हळदीच्या पानावरील ठिपका (Leaf spot of turmeric): हा रोग 'टॅफ्रीना मॅक्युलान्स' (Taphrina maculans) बुरशीच्या संसर्गामुळे होतो -> (i).

योग्य जुळणी: अ-iii, ब-iv, क-ii, ड-i. म्हणून पर्याय C अचूक आहे.

The correct answer is Option C (a-iii, b-iv, c-ii, d-i).

Detailed Step-by-Step Phytopathological Analysis:
1. Loose Smut of Wheat: Caused by the internally seed-borne basidiomycete fungus Ustilago segetum (Ustilago tritici), transforming florets into dark smudgy teliospore masses -> iii.
2. Black Stem Rust of Wheat: Caused by the macrocyclic heteroecious rust fungus Puccinia graminis -> iv.
3. Tikka Disease of Groundnut: Inflicted by the foliar fungal pathogen Cercosporidium personatum (teleomorph: Mycosphaerella berkeleyi), forming circular necrotic leaf lesions -> ii.
4. Leaf Spot of Turmeric: Induced by the ascomycete fungus Taphrina maculans, causing yellow-brown foliar spots on curcuma leaves -> i.

Hence, Option C is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔