#31📅 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 1 (भाषा)(2019) +1 गुण

मराठी व्याकरणात इ, उ, ऋ या बद्दल अनुक्रमे य्, व्, र् असे आदेश होतात. त्यांना _____ म्हणतात.

मराठी व्याकरणात इ, उ, ऋ या बद्दल अनुक्रमे य्, व्, र् असे आदेश होतात. त्यांना _____ म्हणतात.
पर्याय (Options):
a
संप्रसारण
संप्रसारण
b
वृद्धयादेश
वृद्धयादेश
c
यणादेश
यणादेश
✓ योग्य उत्तर
d
सजातीय स्वरसंधी
सजातीय स्वरसंधी
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (यणादेश) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• स्वरसंधीच्या नियमांनुसार इ, उ, ऋ यांच्यापुढे विजातीय स्वर आल्यास त्यांच्या जागी अनुक्रमे 'य्, व्, र्' हे वर्ण येतात. या आदेशाला 'यणादेश' म्हणतात.
• इ/ई → य्, उ/ऊ → व्, ऋ → र् होण्याच्या नियमाला 'यणादेश' (उदा. प्रीती + अर्थ = प्रीत्यर्थ) म्हणतात.
• याउलट, य्, र्, ल्, व् यांच्या जागी इ, ऋ, लृ, उ हे स्वर येण्याच्या क्रियेस 'संप्रसारण' म्हणतात.
• महत्त्वाची टीप: इ, उ, ऋ बद्दल अनुक्रमे य्, व्, र् होण्याच्या स्वरसंधी आदेशास 'यणादेश' म्हणतात.

The correct answer is Option C (यणादेश).

Key Points:
• यणादेश (Yanadesha): When dissimilar vowels follow इ/ई, उ/ऊ, or ऋ, they change respectively to the semi-vowel consonants य्, व्, and र् (उदा. प्रीति + अर्थ = प्रीत्यर्थ, मनू + अंतर = मन्वंतर, पितृ + आज्ञा = पित्राज्ञा).
• Option 3 (यणादेश).
• When इ, उ, ऋ become य्, व्, र् respectively, the substitution is called 'यणादेश'.
• संप्रसारण is the exact inverse process (when semi-vowels य्, व्, र्, ल् change into vowels इ, उ, ऋ, लृ in roots). Therefore, the process stated in the question is unambiguously यणादेश.
• Key Takeaway: The replacement of इ, उ, ऋ with य्, व्, र् is known as यणादेश; the reverse process is संप्रसारण.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वरसंधी, व्यंजनसंधी, विसर्गसंधी व मराठीच्या विशेष संधी)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 16 मि. वाचन

स्वरसंधी: दीर्घत्व, गुणादेश, वृद्ध्यादेश, यणादेश व अयादेश संधी

दोन शब्द एकमेकांजवळ आल्यावर पहिल्या शब्दातील शेवटचा वर्ण व दुसऱ्या शब्दातील पहिला वर्ण एकत्र येऊन जो जोडशब्द तयार होतो,...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 14 मि. वाचन

व्यंजनसंधी: प्रथम, तृतीय, अनुनासिक संधी आणि 'त' व 'छ' चे विशेष नियम

जवळ येणाऱ्या दोन वर्णांपैकी पहिला वर्ण व्यंजन आणि दुसरा वर्ण व्यंजन किंवा स्वर असल्यास होणाऱ्या संधीला 'व्यंजनसंधी' म्हण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 13 मि. वाचन

विसर्गसंधी व मराठीच्या विशेष संधी: पूर्वरूप व पररूप संधी

एकत्र येणाऱ्या दोन वर्णांपैकी पहिला वर्ण विसर्ग (:) आणि दुसरा वर्ण स्वर किंवा व्यंजन असल्यास होणाऱ्या संधीला 'विसर्गसंधी...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा