#32📅 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 1 (भाषा)(2019) +1 गुण

खाली दिलेल्या वाक्यांमधून अयोग्य असलेल्या पर्यायी उत्तराची अचूक निवड करा.

खाली दिलेल्या वाक्यांमधून अयोग्य असलेल्या पर्यायी उत्तराची अचूक निवड करा.
पर्याय (Options):
a
व्यंजनात स्वर मिसळून अक्षर बनते.
व्यंजनात स्वर मिसळून अक्षर बनते.
b
ज्या वर्णाचा उच्चार स्वरांच्या साहाय्यावाचून पूर्ण होत नाही, त्यांना व्यंजने म्हणतात.
ज्या वर्णाचा उच्चार स्वरांच्या साहाय्यावाचून पूर्ण होत नाही, त्यांना व्यंजने म्हणतात.
c
दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर यांचा उच्चार करण्यास दीर्घश्वास घ्यावा लागतो.
दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर यांचा उच्चार करण्यास दीर्घश्वास घ्यावा लागतो.
✓ योग्य उत्तर
d
स्पष्ट व खणखणीत उच्चारांना अनुस्वार असे म्हणतात.
स्पष्ट व खणखणीत उच्चारांना अनुस्वार असे म्हणतात.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर यांचा उच्चार करण्यास दीर्घश्वास घ्यावा लागतो.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• व्यंजनात स्वर मिसळला की 'अक्षर' बनते (बरोबर).
• ज्या वर्णांचा उच्चार स्वरांच्या मदतीशिवाय पूर्ण होत नाही, त्यांना 'व्यंजने' म्हणतात (बरोबर).
• नाकातून होणाऱ्या स्पष्ट व खणखणीत उच्चारांना 'अनुस्वार' म्हणतात (बरोबर).
• दीर्घस्वर व संयुक्त स्वरांचा उच्चार करण्यासाठी जास्त वेळ (दोन मात्रा) लागतो, 'दीर्घश्वास' घ्यावा लागत नाही (चूक).
• विधान ३ हे चुकीचे (अयोग्य) आहे, कारण स्वरांचा दीर्घ उच्चार हा उच्चारासाठी लागणाऱ्या कालावधीवर (मात्रा) अवलंबून असतो, दीर्घश्वासावर नाही.
• महत्त्वाची टीप: दीर्घ व संयुक्त स्वरांच्या उच्चाराला उच्चारण्यास जास्त वेळ (मात्रा) लागतो, दीर्घश्वास घ्यावा लागत नाही; त्यामुळे पर्याय ३ अयोग्य आहे.

The correct answer is Option C (दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर यांचा उच्चार करण्यास दीर्घश्वास घ्यावा लागतो.).

Key Points:
• व्यंजन + स्वर = अक्षर (Statement 1 is correct).
• The definition of consonant: ज्या वर्णाचा उच्चार स्वरांच्या साहाय्यावाचून पूर्ण होत नाही, त्यांना व्यंजने म्हणतात (Statement 2 is correct).
• दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर require longer time / two matras (उच्चारायला दुप्पट वेळ लागतो), NOT taking a 'दीर्घश्वास' (deep breath)! (Statement 3 is scientifically and grammatically false/absurd).
• स्पष्ट व खणखणीत उच्चारांना अनुस्वार म्हणतात (Statement 4 is correct; unpronounced or light nasals are called अनुनासिके).
• Option 3 (दीर्घस्वर व संयुक्तस्वर यांचा उच्चार करण्यास दीर्घश्वास घ्यावा लागतो).
• Statement 3 is erroneous. The difference between ऱ्हस्व and दीर्घ स्वर lies in the duration of articulation (मात्रा / उच्चारण्यास लागणारा वेळ), not in taking a deep breath (दीर्घश्वास).
• Key Takeaway: Long and compound vowels take more time (two matras) to pronounce, not a 'deep breath' (दीर्घश्वास).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भाषा, लिपी व वर्णविचार (Phonetics & Script)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 17 मि. वाचन

मराठी भाषेचा उगम, विकास, देवनागरी लिपी व मोडी लिपी

मराठी भाषेचा उगम आणि विकास हा स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. यात इंडो-आर्यन भाषाकुळ, संस्कृत,...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

आधुनिक मराठी वर्णमाला (५२ वर्ण): स्वर, स्वरादी, व्यंजने व विशेष संयुक्त व्यंजने

महाराष्ट्र शासनाच्या ६ नोव्हेंबर २००९ च्या अधिकृत शासन निर्णयानुसार मराठी वर्णमालेत एकूण ५२ वर्ण समाविष्ट करण्यात आले आह...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 11 मि. वाचन

वर्णांची उच्चारस्थाने, प्रयत्न विचार आणि तालव्य विरुद्ध दंततालव्य भेद

वर्ण उच्चारताना जिभेचा मुखातील विविध अवयवांना (कंठ, टाळू, मूर्धा, दात, ओठ) स्पर्श होतो, त्यावरून वर्णांची उच्चारस्थाने ठ...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा