#31📅 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा)(2025) +1 गुण

खालीलपैकी कोणत्या नामाचे अनेकवचन होताना मूळ रूपात फरक होत नाही ?

पर्याय (Options):

बायको

शाळा

✓ योग्य उत्तर

स्त्री

आई

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (शाळा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: मराठीत काही नामांचे एकवचन आणि अनेकवचन सारखेच असते, तर काही नामांच्या मूळ रूपात प्रत्यय लागून किंवा स्वर बदलून फरक पडतो.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'शाळा' हा शब्द आकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. आकारांत स्त्रीलिंगी नामांचे अनेकवचन होताना बहुधा रूपात बदल होत नाही (अपवाद: कन्या-कन्या, शाळा-शाळा, भाषा-भाषा, दिशा-दिशा). एक शाळा, अनेक शाळा. त्यामुळे 'शाळा' या नामाचे अनेकवचन होताना मूळ रूपात काहीही फरक पडत नाही. (पर्याय २).
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• बायको: हे ओकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. त्याचे अनेकवचन 'बायका' असे आकारांत होते. (रूपात फरक पडतो).
• स्त्री: हे ईकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. याचे अनेकवचन 'स्त्रिया' असे याकारांत होते. (रूपात फरक पडतो).
• आई: हे ईकारांत नाम आहे, याचे अनेकवचन आदरार्थी वापरताना किंवा अनेकवचनात कधीकधी 'आयबापा' संदर्भात बदल होऊ शकतो, पण आयोगाच्या नियमानुसार 'शाळा' हे स्पष्ट आणि निर्विवाद समान राहणारे रूप आहे. (काही संदर्भात आई-आज्या असाही उल्लेख होतो, परंतु व्याकरणिकदृष्ट्या 'शाळा' हा योग्य पर्याय आहे).
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: आकारांत स्त्रीलिंगी तत्सम शब्द (पूजा, दिशा, आज्ञा, कथा, शाळा) हे एकवचन आणि अनेकवचन दोन्हीकडे सारखेच राहतात.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: शाळा, भाषा, दिशा, कथा यांसारख्या आकारांत स्त्रीलिंगी तत्सम शब्दांचे अनेकवचन तेच (बदल न होता) राहते.

The correct answer is Option B (शाळा).

Key Points:
• संकल्पना: मराठीत काही नामांचे एकवचन आणि अनेकवचन सारखेच असते, तर काही नामांच्या मूळ रूपात प्रत्यय लागून किंवा स्वर बदलून फरक पडतो.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'शाळा' हा शब्द आकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. आकारांत स्त्रीलिंगी नामांचे अनेकवचन होताना बहुधा रूपात बदल होत नाही (अपवाद: कन्या-कन्या, शाळा-शाळा, भाषा-भाषा, दिशा-दिशा). एक शाळा, अनेक शाळा. त्यामुळे 'शाळा' या नामाचे अनेकवचन होताना मूळ रूपात काहीही फरक पडत नाही. (पर्याय २).
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• बायको: हे ओकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. त्याचे अनेकवचन 'बायका' असे आकारांत होते. (रूपात फरक पडतो).
• स्त्री: हे ईकारांत स्त्रीलिंगी नाम आहे. याचे अनेकवचन 'स्त्रिया' असे याकारांत होते. (रूपात फरक पडतो).
• आई: हे ईकारांत नाम आहे, याचे अनेकवचन आदरार्थी वापरताना किंवा अनेकवचनात कधीकधी 'आयबापा' संदर्भात बदल होऊ शकतो, पण आयोगाच्या नियमानुसार 'शाळा' हे स्पष्ट आणि निर्विवाद समान राहणारे रूप आहे. (काही संदर्भात आई-आज्या असाही उल्लेख होतो, परंतु व्याकरणिकदृष्ट्या 'शाळा' हा योग्य पर्याय आहे).
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: आकारांत स्त्रीलिंगी तत्सम शब्द (पूजा, दिशा, आज्ञा, कथा, शाळा) हे एकवचन आणि अनेकवचन दोन्हीकडे सारखेच राहतात.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #30

'दुसऱ्यासाठी प्राणाची आहुती देणे' यासाठी योग्य वाक्प्रचार -

पुढील प्रश्न #32

भाषा व परभाषीय शब्द यांच्या योग्य जोड्या जुळवा. (a) अरबी (i)...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)