#89📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
अ. राज्यात मुंबई (शहर व उपनगर), ठाणे आणि पुणे या जिल्ह्यांत मानव विकास निर्देशांक 0.8 पेक्षा जास्त आहे.
ब. राज्यात 0.5 पेक्षा कमी मानव विकास निर्देशांक असलेले जिल्हे हे मुख्यतः राज्याच्या पूर्व विभागात व उत्तरे कडील नंदुरबार व धुळे हे आहेत.

खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
अ. राज्यात मुंबई (शहर व उपनगर), ठाणे आणि पुणे या जिल्ह्यांत मानव विकास निर्देशांक 0.8 पेक्षा जास्त आहे.
ब. राज्यात 0.5 पेक्षा कमी मानव विकास निर्देशांक असलेले जिल्हे हे मुख्यतः राज्याच्या पूर्व विभागात व उत्तरे कडील नंदुरबार व धुळे हे आहेत.

पर्याय (Options):
a
अ आणि ब बरोबर
अ आणि ब बरोबर
b
अ बरोबर ब चूक
अ बरोबर ब चूक
c
अ चूक ब बरोबर
अ चूक ब बरोबर
d
अ आणि ब चूक
अ आणि ब चूक
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अ आणि ब चूक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना महाराष्ट्र मानव विकास अहवाल (MHDR २०१२) मधील जिल्ह्यांची आकडेवारी ही आहे.
• अहवालानुसार, मुंबई आणि पुणे यांचा HDI चांगला असला तरी ठाणे जिल्ह्यासह सर्वांचाच HDI ०.८ च्या वर आहे असे सरसकट म्हणणे सांख्यिकीय दृष्ट्या चुकीचे ठरते.
• तसेच, विधान 'ब' मध्ये ०.५ पेक्षा कमी HDI असल्याचे म्हटले आहे. परंतु २०१२ च्या अहवालानुसार महाराष्ट्रातील सर्वात कमी HDI असलेला जिल्हा नंदुरबार (०.६०४) होता. म्हणजेच कोणत्याही जिल्ह्याचा निर्देशांक ०.५ पेक्षा कमी नव्हता.
• या सांख्यिकीय विसंगतीमुळे आयोगाने दोन्ही विधाने चुकीची ठरवली आहेत. म्हणून पर्याय ४ बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्र मानव विकास अहवालानुसार कोणत्याही जिल्ह्याचा निर्देशांक ०.५ पेक्षा कमी नव्हता (सर्वात कमी नंदुरबार ०.६०४ होता), त्यामुळे विधाने चुकीची ठरतात.

The correct answer is Option D (अ आणि ब चूक).

Key Points:
• The key concept is the district-wise Human Development Index (HDI) statistics from the Maharashtra Human Development Report (MHDR 2012).
• According to the official MHDR 2012, Mumbai City, Mumbai Suburban, and Pune had high HDI, but Thane did not necessarily cross the strict 0.800 threshold in the context of the exact data presented (or the grouping in statement A was technically flawed). More importantly, for statement B, districts with an HDI less than 0.6 (not 0.5) include Nandurbar and Gadchiroli; no district was as low as <0.5 in that specific calculated index timeframe.
• The MPSC answer key marked both statements as factually incorrect based on the exact statistical brackets of the state report.
• Thus, option 4 is correct.
• Key Takeaway: In the 2012 Maharashtra HDI report, no district had an HDI below 0.5 (lowest was Nandurbar at ~0.604).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा