कार्यालयात जाण्याच्या गडबडीत असलेल्या वडिलांनी 'आईची सही घे' हे सांगताच अमोल कमी गुण मिळालेले प्रगतीपुस्तक घेऊन पटकन सटकला यालाच ________ म्हणतात. या अर्थाची अचूक म्हण ओळखा.
a. बापसे बेटा सवाई
b. सुंढीवाचून खोकला गेला
c. पडत्या फळाची आज्ञा घेणे
d. उथळ पाण्याला खळखळाट फार
कार्यालयात जाण्याच्या गडबडीत असलेल्या वडिलांनी 'आईची सही घे' हे सांगताच अमोल कमी गुण मिळालेले प्रगतीपुस्तक घेऊन पटकन सटकला यालाच ________ म्हणतात. या अर्थाची अचूक म्हण ओळखा.
a. बापसे बेटा सवाई
b. सुंढीवाचून खोकला गेला
c. पडत्या फळाची आज्ञा घेणे
d. उथळ पाण्याला खळखळाट फार
कार्यालयात जाण्याच्या गडबडीत असलेल्या वडिलांनी 'आईची सही घे' हे सांगताच अमोल कमी गुण मिळालेले प्रगतीपुस्तक घेऊन पटकन सटकला यालाच ________ म्हणतात. या अर्थाची अचूक म्हण ओळखा.
a. बापसे बेटा सवाई
b. सुंढीवाचून खोकला गेला
c. पडत्या फळाची आज्ञा घेणे
d. उथळ पाण्याला खळखळाट फार
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त c बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• दिलेल्या प्रसंगावरून चपखल बसणारी म्हण ओळखणे.
• 'पडत्या फळाची आज्ञा घेणे' या म्हणीचा अर्थ 'स्वतःच्या मनाविरुद्ध नसलेली किंवा आधीच करावयाची असलेली गोष्ट करण्यास अनुकूल संधी मिळणे किंवा त्याला अनुमती मिळताच ती तात्काळ करणे' असा होतो.
• वडिलांना कमी गुणांचे प्रगतीपुस्तक दाखवायचे नव्हतेच, वडिलांनी 'आईची सही घे' म्हणताच अमोलला तीच संधी मिळाली आणि तो निघून गेला, म्हणजेच त्याने 'पडत्या फळाची आज्ञा' घेतली.
• महत्त्वाची टीप: 'पडत्या फळाची आज्ञा घेणे' म्हणजे स्वतःच्या पथ्यावर पडणाऱ्या गोष्टीची आज्ञा मिळताच तिचा तात्काळ फायदा घेणे.
The correct answer is Option C (फक्त c बरोबर).
Key Points:
• Identifying the proverb that best fits an applied situational context.
• The proverb 'पडत्या फळाची आज्ञा घेणे' means to find an excuse or formal approval for doing something that one already eagerly wished to do, or seizing an opportune instruction to one's own advantage.
• Here, Amol wanted to avoid showing his poor report card to his father. As soon as the father told him to get his mother's signature instead, Amol immediately seized this instruction to slip away.
• This perfectly matches 'पडत्या फळाची आज्ञा घेणे'.
• Key Takeaway: 'पडत्या फळाची आज्ञा घेणे' means using a favorable circumstance or command to do what one already wanted to do.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मराठी शब्दसंग्रह: समानार्थी, विरुद्धार्थी, म्हणी, वाक्प्रचार, अलंकारिक व समूहदर्शक शब्द
MPSC राज्यसेवा, गट ब व क संयुक्त परीक्षा, तलाठी व पोलीस भरतीमध्ये मराठी व्याकरणाइतकेच (किंबहुना जास्त) वेटेज शब्दसंग्रहा...
मराठी साहित्य: प्रसिद्ध लेखक, कवींची टोपणनावे, प्रसिद्ध ग्रंथ व ४ ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
📚 मराठी साहित्य: लेखक, कवी, टोपणनावे, ग्रंथ व ज्ञानपीठ पुरस्कार MPSC राज्यसेवा, पोलीस भरती, तलाठी, PSI व सरळसेवा परीक्ष...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
म्हणी व म्हणींचे अर्थ यांच्या जोड्या जुळवा. अ. अठरा विश्वे द...
'उडत्या पाखराची पिसे मोजणे' या म्हणीचा योग्य अर्थाचा पर्याय...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.