________ हा मृदा तयार होण्याच्या प्रक्रियेतील अतिशय क्रियाशील घटक आहे.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (हवामान) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदानिर्मितीचे घटक (जेनीचे समीकरण - १९४१):
• हंस जेनी यांच्या सूत्रानुसार मृदानिर्मिती ही ५ प्रमुख घटकांवर अवलंबून असते: S = f(Cl, O, R, P, T).
• घटकांचे वर्गीकरण:
• क्रियाशील घटक (Active Factors): जे घटक ऊर्जा पुरवून प्रत्यक्ष प्रक्रिया घडवून आणतात — हवामान (Climate) आणि जैविक घटक (Biosphere/Organisms). यांमध्ये हवामान (तापमान व पर्जन्य) हा सर्वात प्रभावशाली क्रियाशील घटक आहे.
• अक्रियाशील / निष्क्रिय घटक (Passive Factors): ज्यांच्यावर ही क्रिया घडते — मूळ खडक (Parent material), भूरचना / उंचसखलपणा (Topography) आणि वेळ/कालावधी (Time).
• महत्त्वाची टीप: मृदा तयार होण्याच्या प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाचा क्रियाशील घटक हवामान (Climate) आहे.
• महत्त्वाची टीप: हवामान (Climate) हा मृदानिर्मितीच्या प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाचा क्रियाशील (Active) घटक आहे.
The correct answer is Option C (Climate).
Key Points:
• Jenny's Soil Formation Equation (1941):
• S = f(Cl, O, R, P, T)
• Where Cl = Climate, O = Organisms, R = Relief/Topography, P = Parent Material, and T = Time.
• Classification of Factors:
• Active Factors (क्रियाशील घटक): Supply energy that acts upon the mass to drive soil development. Climate (हवामान) (temperature and precipitation) and Biosphere/Organisms (सजीव) are the primary Active factors. Among these, Climate is the most potent active driver controlling weathering rates, leaching, and biological activity.
• Passive Factors (अक्रियाशील घटक): Represent the mass acted upon or the framework of soil formation: Parent Material (P), Topography/Relief (R), and Time (T).
• Most Important Active Factor: Climate.
• Key Takeaway: Climate is the most dominant active factor providing thermodynamic energy and moisture in pedogenesis.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताचे हवामान, मान्सून व पर्जन्य' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधानापैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? (a) मॅसनरी चेक डॅ...
खालीलपैकी कोणता प्रदूषक सिगारेटच्या धुरामध्ये असतो ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?