📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

_______ ही मूलभूत कार्यात्मक एकक आहे की ज्यामध्ये सजीव आणि निर्जीव सृष्टीचा समावेश असून ते एकमेकांच्या गुणधर्मावर परिणाम करतात आणि आपल्या पृथ्वीतलावरील जैविक अस्तित्वाला दोन्ही आवश्यक आहेत.

_______ is the basic functional unit which includes both organisms and non-living environment, each influencing properties of the other and both are necessary for maintenance of life on the earth.
पर्याय (Options):
a
भूविज्ञान
Geology
b
परिसंस्था
Ecosystem
✓ योग्य उत्तर
c
जलचक्र
Hydrological cycle
d
सामाजिक-पर्यावरण प्रणाली
Socioeco system
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (परिसंस्था) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• परिसंस्थेची व्याख्या व मूलभूत संकल्पना:
• १९३५ मध्ये ब्रिटिश पर्यावरणशास्त्रज्ञ आर्थर टॅन्सले (A. G. Tansley) यांनी 'परिसंस्था' (Ecosystem) ही संकल्पना मांडली.
• परिसंस्था हे पर्यावरणातील असे मूलभूत कार्यात्मक एकक आहे, ज्यामध्ये सजीव (जैविक घटक) आणि त्यांचा सभोवतालचा निर्जीव (अजैविक घटक) परिसर एकमेकांशी आंतरक्रिया करून ऊर्जा व अन्नद्रव्यांचे वहन करतात आणि पृथ्वीवरील जीवन चक्र अबाधित ठेवतात.
• त्यामुळे योग्य उत्तर परिसंस्था (पर्याय २) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: सजीव आणि निर्जीव घटकांमधील आंतरक्रियेतून निर्माण होणाऱ्या मूलभूत कार्यात्मक एककाला 'परिसंस्था' (Ecosystem) म्हणतात.

The correct answer is Option B (Ecosystem).

Key Points:
• Ecological Concepts - Definition of Ecosystem:
• In 1935, British ecologist Sir Arthur Tansley coined the term Ecosystem (परिसंस्था).
• In ecological science (E. P. Odum), an Ecosystem is defined as the *basic functional structural unit of nature*, where living organisms (biotic community) interact continuously with their non-living physical environment (abiotic factors) through energy flows and nutrient cycles.
• This bidirectional interaction sustains the biosphere and maintains life.
• Hence, Ecosystem is the precise answer (Option 2).
• Key Takeaway: The ecosystem is the basic functional unit of nature comprising interacting biotic and abiotic components.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔