#25📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

ईस्ट इंडिया कंपनीच्या अंमलाखाली भारतातील पारंपारिक उद्योगधंद्याचा ऱ्हास झाला कारण
अ. भारतीय कामगाराकडे आवश्यक ते तांत्रिक प्राविण्य नव्हते
ब. भारतीयांनी शेतीवर लक्ष केंद्रित केले होते
क. भारतीय माल ब्रिटिश मालाशी स्पर्धा करू शकला नाही
ड. वरीलपैकी कोणतेही नाही
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

India's traditional industrial business got ruined under the East India Company because
a. The Indian workers did not have the required technical skill
b. Indians concentrated on Agriculture
c. Indian products could not compete with the British products
d. None of the above
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
अ, ब आणि क
a, b and c
b
ब आणि क
b and c
c
अ आणि ब
a and b
d
फक्त क
Only c
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पारंपरिक भारतीय उद्योगांचा ऱ्हास:
• ब्रिटनमधील औद्योगिक क्रांतीमुळे वाफेच्या इंजिनावर चालणाऱ्या आधुनिक यंत्रांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर स्वस्त व टिकाऊ वस्तूंचे उत्पादन सुरू झाले.
• भारतीय कारागिरांकडे उत्कृष्ट पारंपरिक कला व कौशल्य होते, परंतु हाताने तयार केलेला महागडा भारतीय माल ब्रिटनच्या यंत्रनिर्मित स्वस्त मालाशी किमतीच्या व उत्पादनाच्या बाबतीत स्पर्धा करू शकला नाही.
• ब्रिटिशांनी भारतीय वस्तूंवर ब्रिटनमध्ये अवाजवी आयात कर लावले आणि भारतात ब्रिटिश मालाला करमुक्त प्रवेश दिला.
• विधान (अ) चुकीचे आहे कारण भारतीय कारागीर कौशल्यात निपुण होते, आणि विधान (ब) चुकीचे आहे कारण शेतीवर अवलंबित्व हा उद्योग नष्ट झाल्याचा परिणाम होता.
• त्यामुळे फक्त विधान (क) हे पारंपरिक उद्योगधंद्यांच्या ऱ्हासाचे खरे कारण आहे.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय हाताने बनवलेला माल ब्रिटनच्या यंत्रनिर्मित स्वस्त मालाशी स्पर्धा करू शकला नाही, म्हणून पारंपरिक उद्योग नष्ट झाले.

The correct answer is Option D (Only c).

Key Points:
• Collapse of Traditional Indian Industries:
• With the advent of the Industrial Revolution in England, British factories deployed steam power and automated machinery to mass-produce cheap, standardized goods.
• Indian artisans possessed exquisite craftsmanship and skill, but their handmade goods could not compete in price and volume against the cheap machine-made goods imported duty-free into India.
• Furthermore, the British imposed exorbitant protectionist tariffs on Indian goods entering Britain, while flooding Indian domestic markets with British factory goods.
• Statement (a) is incorrect because Indian craftsmen had world-renowned technical skills, and statement (b) is incorrect because reliance on agriculture was the consequence—not the cause—of industrial decline.
• Hence, only statement (c) accurately explains the competitive destruction of indigenous handicrafts.
• Key Takeaway: India's traditional industries collapsed primarily because hand-crafted Indian products could not compete with cheap British machine-made goods.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔