प्रत्येक कार्यक्रमाचे ज्यामध्ये मुल्यमापन केले जाते ते ________ अंदाजपत्रक होय.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (शुन्याधारीत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अर्थसंकल्प पद्धतींचे प्रकार आणि वैशिष्ट्ये:
• शून्याधारित अंदाजपत्रक (Zero Based Budgeting - ZBB): ही संकल्पना पीटर पायर (Peter Pyhrr) यांनी १९६९ मध्ये मांडली.
• या पद्धतीमध्ये मागील वर्षाच्या खर्चाचा आधार न घेता प्रत्येक वर्षाची सुरुवात 'शून्य' मानून केली जाते.
• यामध्ये प्रत्येक जुन्या व नवीन कार्यक्रमाचे, योजनेचे आणि खर्चाचे नव्याने आणि कसून मूल्यमापन (Evaluation & Justification) करणे बंधनकारक असते.
• भारतात १९८६ मध्ये शंकरराव चव्हाण यांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या काळात महाराष्ट्रात प्रायोगिक तत्त्वावर शून्याधारित अर्थसंकल्प सर्वप्रथम मांडण्यात आला होता.
• त्यामुळे प्रत्येक कार्यक्रमाचे नव्याने मूल्यमापन शून्याधारित अंदाजपत्रकात होते (पर्याय क्रमांक ४).
• महत्त्वाची टीप: शून्याधारित अंदाजपत्रकात (ZBB) प्रत्येक योजनेचे आणि खर्चाचे सुरुवातीपासून (शून्यापासून) नव्याने मूल्यमापन केले जाते.
The correct answer is Option D (zero based).
Key Points:
• Types of budgeting systems in public finance:
• Zero-Based Budgeting (ZBB): Developed by Peter Pyhrr in 1969 at Texas Instruments and adopted in government by US President Jimmy Carter.
• Under ZBB, the budget for every new financial year starts from a zero base; previous year's budget allocations are not taken as a given baseline.
• Every single programme, activity, and project must be rigorously justified and evaluated anew from scratch as if it were being introduced for the first time.
• It prevents incremental creep of unproductive expenditures.
• Maharashtra was the first state in India to experiment with Zero-Based Budgeting under Chief Minister Shankarrao Chavan in 1986.
• Hence, Option 4 (Zero based) is the correct answer.
• Key Takeaway: In Zero-Based Budgeting (ZBB), every programme is evaluated anew from a zero base rather than relying on incremental adjustments.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
राजीव गांधी ग्रामीण विद्युतीकरण योजना ________ ला सुरू झाली.
जागतिक व्यापार संघटेनेच्या ट्रीम्स या कराराची प्रमुख वैशिष्ट...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2015 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?