सन 1875 मध्ये महाराष्ट्रातील कोणत्या दोन जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी सावकार, जमीनदार आणि ब्रिटिश अधिकाऱ्याविरोधी विद्रोह केला ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (पुणे व अहमदनगर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८७५ चा दख्खनचा शेतकरी उठाव (Deccan Riots):
• केंद्र: मे १८७५ मध्ये पुणे जिल्ह्यातील 'सुपे' गावातून या उठावाची सुरुवात झाली आणि तो पुणे व अहमदनगर जिल्ह्यांत पसरला.
• कारणे: रयतवारी पद्धतीतील भरमसाठ शेतसारा वाढ, दुष्काळ, कापूस भावातील घसरण आणि मारवाडी-गुजराती सावकारांकडून होणारे शोषण व जमिनी हडपण्याचे प्रकार.
• उठावाचे स्वरूप: शेतकऱ्यांनी सावकारांच्या घरांवर हल्ले करून कर्जाचे रोखे व गहाणखते जाळून नष्ट केली.
• परिणाम: इंग्रज सरकारने 'दख्खन दंगल आयोग' नेमला आणि शेतकऱ्यांना संरक्षण देण्यासाठी १८७९ चा 'डेक्कन ॲग्रिकल्चरिस्ट्स रिलीफ ॲक्ट' संमत केला.
• महत्त्वाची टीप: १८७५ मधील शेतकऱ्यांचा प्रसिद्ध उठाव पुणे व अहमदनगर जिल्ह्यांत सावकारांच्या शोषणाविरोधात उसळला होता.
The correct answer is Option D (Pune and Ahmednagar).
Key Points:
• Deccan Riots of 1875:
• Epicenter: Began in May 1875 at Supa village in Pune district and rapidly spread across 33 places in Pune and Ahmednagar districts.
• Causes: Severe agrarian distress caused by the exorbitant Ryotwari land revenue revisions (up to 50% increase), the post-American Civil War crash in cotton prices, and rampant exploitation by Gujarati and Marwari moneylenders (Sahukars).
• Revolt Nature: Farmers attacked moneylenders' houses, publicly destroyed debt bonds and mortgage deeds, and social boycott was enforced.
• Aftermath: The British Government instituted the Deccan Riots Commission and consequently enacted the 'Deccan Agriculturists' Relief Act' of 1879 to protect farmers from exploitation.
• Key Takeaway: The Deccan Riots of 1875 broke out in Pune and Ahmednagar against exploitative moneylenders, leading to the 1879 Relief Act.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ: फडके, चाफेकर ते सावरकर: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके (रामोशी सैन्य, जाहीरनामा, एडेन बलिदान १८८३), चाफेकर बंधू (प्लेग कमिशनर रँड वध २२ जून...
शेतकरी, आदिवासी व रामोशी उठाव: उमाजी नाईक ते वारली चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
राजे उमाजी नाईक (रामोशी उठाव १८२४-३२, जाहीरनामा, पुणे फाशी), खान्देश भिल्ल उठाव (कजारसिंग, भीमा नाईक अंबापाणी १८५७), राघ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ब्राह्मणेतर वृत्तपत्र आणि त्यांचे संपादक यांच्या जोड्या जुळव...
"नोट्स् ऑन इन्फंट मॅरेज अॅन्ड अनफोर्सड् विडोहूड" हे पुस्तक क...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :