#9📅 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk)(2017) +1 गुण

'अत्रीच्या आश्रमी । नेले मज वाटे ।
माहेरची वाटे । खरेखुरे' या वाक्यातील अलंकार ओळखा.

Identify the figure of speech in the line: 'Atrichya ashrami | nele maja vate | Maherchi vate | kharekhure'.

पर्याय (Options):

उपमा

Upama

रूपक

Rupak

उत्प्रेक्षा

Utpreksha

✓ योग्य उत्तर

अपन्हुती

Apanhuti

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (उत्प्रेक्षा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उपमेय हे जणू काही उपमानच आहे अशी कल्पना जिथे केलेली असते, तिथे 'उत्प्रेक्षा' अलंकार होतो.
• उत्प्रेक्षा अलंकार ओळखण्यासाठी जणू, जणू काय, गमे, वाटे, भासे, की यांसारखे साम्यवाचक शब्द येतात.
• प्रस्तुत पंक्तींमध्ये 'नेले मज वाटे' यातील 'वाटे' या शब्दावरून अत्री ऋषींचा आश्रम म्हणजे साक्षात माहेरच असल्याचा भास किंवा कल्पना व्यक्त केली आहे.
• त्यामुळे येथे 'उत्प्रेक्षा अलंकार' होतो (पर्याय ३).
• उपमा अलंकारात 'सम, सारखा, प्रमाणे' शब्द येतात; रूपक अलंकारात उपमेय व उपमानात अभेद असतो; अपन्हुतीत उपमेयाचा निषेध केला जातो.
• महत्त्वाची टीप: 'जणू', 'वाटे', 'भासे', 'गमे' हे साम्यवाचक शब्द कवितेत आल्यास तेथे 'उत्प्रेक्षा अलंकार' होतो.

The correct answer is Option C (Utpreksha).

Key Points:
• Utpreksha Alankar occurs when the Upameya (the object being compared) is imagined or fancied to be the Upamana itself.
• Characteristic clue words for Utpreksha include: जणू, जणू काय, गमे, वाटे, भासे, की.
• In the given verse, the word 'वाटे' ('नेले मज वाटे / माहेरची वाटे') indicates an imaginative supposition that the hermitage of Sage Atri felt truly like a maternal home (माहेर).
• Because of the presence of 'वाटे' showing imaginative comparison, this is Utpreksha Alankar (Option 3).
• Upama uses words like सारखा, सम, गत; Rupak shows complete oneness without clue words; Apanhuti involves denying the Upameya.
• Key Takeaway: The presence of words like 'वाटे', 'भासे', or 'जणू' indicates Utpreksha Alankar (imaginative comparison).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)

ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती

शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #8

उभयान्वयी अव्ययाचे उपप्रकार व त्यांची उदाहरणे यांच्या जोड्या...

पुढील प्रश्न #10

'शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवतात.' या वाक्यातील प्रयोग ब...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2017 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔