📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

अल-नीनो (El Nino) व ला-नीना (La Nina) हे
(1) दोघेही पूर्व प्रशांत महासागर जलाचे तापमान घटवितात.
(2) दोघेही पूर्व प्रशांत महासागर जलाचे तापमान वाढवितात.
(3) दोघेही मेक्सिकोच्या आखातामधील सागरजलाचे तापमान वाढवितात.
(4) दोघेही त्यांच्याविरुद्ध दिशांना जागतिक तापमान व पर्जन्यमान आकृतीबंधात बदल घडवून आणतात.

El Nino and La Nina
(1) Both decrease water temperatures in the Eastern Pacific ocean.
(2) Both increase water temperatures in the Eastern Pacific ocean.
(3) Both increase water temperatures in the Gulf of Mexico.
(4) Produce changes in opposite direction in global temperature and precipitation patterns.

पर्याय (Options):
a
दोघेही पूर्व प्रशांत महासागर जलाचे तापमान घटवितात.
Both decrease water temperatures in the Eastern Pacific ocean.
b
दोघेही पूर्व प्रशांत महासागर जलाचे तापमान वाढवितात.
Both increase water temperatures in the Eastern Pacific ocean.
c
दोघेही मेक्सिकोच्या आखातामधील सागरजलाचे तापमान वाढवितात.
Both increase water temperatures in the Gulf of Mexico.
d
दोघेही त्यांच्याविरुद्ध दिशांना जागतिक तापमान व पर्जन्यमान आकृतीबंधात बदल घडवून आणतात.
Produce changes in opposite direction in global temperature and precipitation patterns.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दोघेही त्यांच्याविरुद्ध दिशांना जागतिक तापमान व पर्जन्यमान आकृतीबंधात बदल घडवून आणतात.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एल-निनो आणि ला-निना (ENSO प्रणाली):
• एल-निनो (El Niño - उष्ण प्रवाहाचा टप्पा): यामध्ये पूर्व प्रशांत महासागराचे (पेरूच्या किनारपट्टीजवळील) पृष्ठभागावरील तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढते. यामुळे भारतीय मान्सून कमजोर होऊन दुष्काळ पडतो, तर दक्षिण अमेरिकेत अतिवृष्टी होते.
• ला-निना (La Niña - थंड प्रवाहाचा टप्पा): ही एल-निनोच्या अगदी उलट स्थिती असते, ज्यामध्ये पूर्व प्रशांत महासागराचे पाणी प्रमाणापेक्षा जास्त थंड होते. यामुळे भारतात व ऑस्ट्रेलियात चांगला पाऊस पडतो.
• म्हणूनच एल-निनो आणि ला-निना हे जागतिक तापमान व पर्जन्यमान आकृतीबंधात एकमेकांच्या परस्परविरुद्ध दिशांना बदल घडवून आणतात.
• महत्त्वाची टीप: एल-निनो आणि ला-निना हे जागतिक हवामान, तापमान आणि पावसाच्या वितरणात एकमेकांच्या परस्परविरोधी बदल घडवतात.

The correct answer is Option D (Produce changes in opposite direction in global temperature and precipitation patterns.).

Key Points:
• El Niño-Southern Oscillation (ENSO) Dynamics:
• El Niño (The Warm Phase): Characterized by abnormal warming of sea surface temperatures in the Central and Eastern equatorial Pacific Ocean off the coast of Peru. It typically weakens the Indian Monsoon, brings drought to Australia/Southeast Asia, and causes heavy rainfall/floods in South America.
• La Niña (The Cool Phase): The opposite counterpart, featuring anomalous cooling of sea surface waters in the Eastern Pacific. It strengthens trade winds, enhances the Indian Monsoon, and brings wet conditions to Australasia while drying the western Americas.
• Consequently, El Niño and La Niña produce opposing impacts on global weather, temperature anomalies, and precipitation patterns.
• Key Takeaway: El Niño (ocean warming) and La Niña (ocean cooling) cause contrasting/opposite shifts in global climate patterns.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताचे हवामान, मान्सून व पर्जन्य' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔