इ.स. 1857 च्या उठावाच्या वेळी इंग्रजांच्या कोणत्या कर्दबगार सेनानींनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती?
अ. नील, हॅवलॉक
ब. औटरॅम, लॉरेन्स बंधू
क. कॅम्पबेल, सर ह्यूम रोज
ड. विल्यम डिग्बी, कॉलिन क्लार्क
इ.स. 1857 च्या उठावाच्या वेळी इंग्रजांच्या कोणत्या कर्दबगार सेनानींनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती? अ. नील, हॅवलॉक ब. औटरॅम, लॉरेन्स बंधू क. कॅम्पबेल, सर ह्यूम रोज ड. विल्यम डिग्बी, कॉलिन क्लार्क
During the uprising of 1857 which British Superior Military Officers played an important role? a. Neill, Havelock b. Outram, Lawrence Brothers c. Campbell, Sir Hume Rose d. William Digby, Colin Clark
A and B only
B and C only
A, B and C only
B, C and D only
योग्य उत्तर पर्याय C (अ, ब आणि क फक्त) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (१८५७ च्या उठावातील प्रमुख ब्रिटिश सेनापती):
१. अ. कर्नल नील व जनरल हॅवलॉक: कर्नल नीलने बनारस व अलाहाबाद येथील उठाव अत्यंत क्रूरतेने दडपला; तर जनरल हेन्री हॅवलॉकने कानपूर व लखनौच्या मोहिमेत प्रमुख नेतृत्व केले.
२. ब. सर जेम्स औटरॅम व लॉरेन्स बंधू: औटरॅमने लखनौ येथील ब्रिटिश रेसिडेन्सी वाचवण्यासाठी निर्णायक कामगिरी केली. सर हेन्री लॉरेन्स (लखनौचे चीफ कमिशनर) आणि सर जॉन लॉरेन्स (पंजाबचे चीफ कमिशनर, ज्यांनी दिल्ली जिंकण्यासाठी पंजाबमधून सैन्याची कुमक पाठवली) यांनी उठाव मोडून काढण्यात मोठी भूमिका बजावली.
३. क. सर कॉलिन कॅम्पबेल व सर ह्युज रोज (ह्यूम रोज): कॉलिन कॅम्पबेल हे मुख्य सेनापती (Commander-in-Chief) होते, ज्यांनी कानपूर आणि लखनौवर पुन्हा ताबा मिळवला. सर ह्युज रोज यांनी झाशी, कालपी आणि ग्वाल्हेर जिंकून राणी लक्ष्मीबाई व तात्या टोपे यांचा पराभव केला.
४. ड. चुकीचा गट: विल्यम डिग्बी हे लेखक व नागरी सेवक होते (ज्यांनी 'Prosperous British India' लिहिले), तर कॉलिन क्लार्क हे विसाव्या शतकातील ब्रिटिश अर्थशास्त्रज्ञ होते; त्यांचा १८५७ च्या लष्करी मोहिमांशी कोणताही संबंध नव्हता.
म्हणून अ, ब आणि क हे तीनही ब्रिटिश लष्करी अधिकारी अचूक आहेत.
The correct answer is Option C (a, b and c only).
Detailed Step-by-Step Military History Analysis:
1. Group a (Correct): Colonel James Neill crushed uprisings in Benares and Allahabad; Major-General Sir Henry Havelock led the relief columns at Kanpur and Lucknow.
2. Group b (Correct): Sir James Outram commanded operations in Oudh; the Lawrence brothers—Sir Henry Lawrence (who died defending the Lucknow Residency) and Sir John Lawrence (who mobilized Punjabi and Gorkha troops to retake Delhi)—were central commanders.
3. Group c (Correct): Sir Colin Campbell (Commander-in-Chief) successfully retook Kanpur and Lucknow; Major-General Sir Hugh Rose (often rendered as Hume Rose) orchestrated the Central India campaign defeating Rani Lakshmibai at Jhansi and Gwalior.
4. Group d (Incorrect): William Digby was a civilian economic publicist; Colin Clark was a 20th-century economic statistician.
Hence, Option C is correct.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
अचूक जोड्या लावा. अ. 61 वी घटनादुरुस्ती → 1. राज्य लोक सेवा...
2020 मधील लॉकडाऊन दरम्यान, कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Prelims 2023 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?