विधानसभेच्या सभापतीविरुद्धच्या अविश्वासाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) असा ठराव मांडण्याचा उद्देश असल्याबद्दल एक महिन्याची नोटीस देणे आवश्यक असते.
(b) सभापतीस आपल्या पदावरून दूर करण्यासंबंधिचा ठराव विचारार्थ असतांना ते बैठकीचे अध्यक्षस्थान स्विकारू शकत नाही.
(c) अशा प्रकारच्या ठरावाच्या प्रसंगी सभापती पहिल्याच फेरीत मतदान करू शकतात मात्र समसमान मते झाल्यास निर्णायक मत देऊ शकत नाहीत.
पर्यायी उत्तरे :
विधानसभेच्या सभापतीविरुद्धच्या अविश्वासाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) असा ठराव मांडण्याचा उद्देश असल्याबद्दल एक महिन्याची नोटीस देणे आवश्यक असते.
(b) सभापतीस आपल्या पदावरून दूर करण्यासंबंधिचा ठराव विचारार्थ असतांना ते बैठकीचे अध्यक्षस्थान स्विकारू शकत नाही.
(c) अशा प्रकारच्या ठरावाच्या प्रसंगी सभापती पहिल्याच फेरीत मतदान करू शकतात मात्र समसमान मते झाल्यास निर्णायक मत देऊ शकत नाहीत.
पर्यायी उत्तरे :
Consider the following statements regarding no-confidence against speaker of Legislative Assembly:
(a) One month's notice for moving such resolution is required to be given.
(b) The Speaker does not preside when a resolution for his removal from office is under consideration.
(c) The Speaker can vote only in the first instant on such resolution but not exercise a casting vote.
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (विधाने (b), (c) बरोबर आहेत.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधानसभा सभापतींना पदावरून दूर करण्यासंबंधी घटनात्मक तरतुदी (कलम १७९ व १८१):
• विधान (a): कलम १७९(c) नुसार, सभापतींना पदावरून दूर करण्याचा ठराव मांडण्यापूर्वी किमान १४ दिवसांची पूर्वसूचना देणे आवश्यक असते, १ महिन्याची नाही (चूक).
• विधान (b): कलम १८१(१) नुसार, जेव्हा सभापतींना पदावरून दूर करण्याचा ठराव विचारार्थ असतो, तेव्हा ते सभागृहाचे अध्यक्षस्थान भूषवू शकत नाहीत (बरोबर).
• विधान (c): कलम १८१(२) नुसार, अशा ठरावावर सभापतींना सभागृहात बोलण्याचा, कामकाजात भाग घेण्याचा आणि पहिल्या फेरीत मतदान करण्याचा अधिकार असतो; परंतु मते समसमान झाल्यास निर्णायक मत (Casting vote) देण्याचा अधिकार नसतो (बरोबर).
• यावरून विधाने (b) आणि (c) बरोबर आहेत.
• त्यामुळे पर्याय क्रमांक (2) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम १८१ अन्वये पदच्युतीचा ठराव चालू असताना सभापती अध्यक्षस्थानी बसू शकत नाहीत, ते केवळ पहिल्या फेरीत मत देऊ शकतात व नोटीस कालावधी १४ दिवसांचा असतो.
The correct answer is Option B (Statements (b), (c) are correct.).
Key Points:
• Constitutional Provisions regarding Removal of the Speaker (Articles 179 & 181):
• Statement (a): Under Article 179(c), a resolution for removal requires at least 14 days' notice, not one month's notice (Incorrect).
• Statement (b): Under Article 181(1), the Speaker shall not preside at any sitting of the Legislative Assembly while any resolution for his removal from office is under consideration (Correct).
• Statement (c): Under Article 181(2), the Speaker has the right to speak, take part in the proceedings, and vote in the first instance on such resolution, but he shall NOT be entitled to vote in the case of an equality of votes (casting vote) (Correct).
• Therefore, statements (b) and (c) are correct.
• Matches Option (2).
• Key Takeaway: Under Article 181, when a removal resolution is under consideration, the Speaker cannot preside and votes only in the first instance without a casting vote; notice period is 14 days.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
जेव्हा नवीन संविधानाने न्यायालयाचा आरंभ झाला, तेव्हा भारताच्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :