राज्याच्या महाधिवक्त्याबाबत खालील विधाने विचारात घ्या:
(a) उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणारी व्यक्ती असावी.
(b) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना मिळणारे सर्व विशेषाधिकार व संरक्षण प्राप्त होते.
(c) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांइतके मानधन मिळते.
(d) ते ५ वर्षे किंवा वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पदावर राहतात.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
राज्याच्या महाधिवक्त्याबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: (a) उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणारी व्यक्ती असावी. (b) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना मिळणारे सर्व विशेषाधिकार व संरक्षण प्राप्त होते. (c) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांइतके मानधन मिळते. (d) ते ५ वर्षे किंवा वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पदावर राहतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
Consider the following statements regarding an Advocate General of the state: (a) He must be a person who is qualified to be appointed as a judge of a High Court. (b) He enjoys all the privileges and immunities that are available to a judge of a High Court. (c) He receives remuneration that is available to a judge of a High Court. (d) He holds office for a period of five years or up to the age of 62 years. Which of the statement/s given above is/are correct?
(a) only
(b) only
(a), (b) and (c)
(b), (c) and (d)
योग्य उत्तर पर्याय A [फक्त (a) / (a) only] आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (कलम १६५ - राज्याचा महाधिवक्ता):
१. विधान (a) बरोबर आहे: कलम १६५(१) नुसार, राज्यपाल अशा व्यक्तीची महाधिवक्ता म्हणून नियुक्ती करतात जी उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असेल (म्हणजेच तो भारताचा नागरिक असावा आणि त्याने भारतात १० वर्षे न्यायालयीन पदावर काम केलेले असावे किंवा १० वर्षे उच्च न्यायालयात वकिली केलेली असावी).
२. विधान (b) चुकीचे आहे: कलम १७४/१९४ नुसार, महाधिवक्त्याला राज्य विधिमंडळाच्या सदस्याला मिळणारे सर्व विशेषाधिकार व संरक्षण प्राप्त होतात (उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाचे नव्हे).
३. विधान (c) चुकीचे आहे: संविधानाने महाधिवक्त्याचे मानधन निश्चित केलेले नाही; त्याला राज्यपाल ठरवतील ते मानधन मिळते (उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशासारखे संचित निधीतून निश्चित वेतन नव्हे).
४. विधान (d) चुकीचे आहे: संविधानात महाधिवक्त्याचा कार्यकाळ निश्चित केलेला नाही. वयाची कोणतीही मर्यादा (उदा. ६२ वर्षे) संविधानात दिलेली नाही; तो राज्यपालांची मर्जी असेपर्यंत (during the pleasure of the Governor) पदावर राहतो.
म्हणून केवळ विधान (a) बरोबर आहे.
The correct answer is Option A ((a) only).
Detailed Step-by-Step Analysis (Article 165 - Advocate General for the State):
1. Statement (a) is Correct: Article 165(1) states that the Governor of each State shall appoint a person who is qualified to be appointed as a Judge of a High Court to be Advocate General for the State (i.e., Indian citizen with at least 10 years of judicial office or 10 years of practice in a High Court).
2. Statement (b) is Incorrect: Under Article 194(4), the Advocate General enjoys all the privileges and immunities available to a member of the State Legislature, NOT a High Court judge.
3. Statement (c) is Incorrect: Article 165(3) specifies that the Advocate General receives such remuneration as the Governor may determine, not the constitutionally fixed salary of a High Court Judge.
4. Statement (d) is Incorrect: The Constitution specifies neither a fixed tenure of 5 years nor an upper age limit of 62 years; the Advocate General holds office during the pleasure of the Governor.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ब्रिटिशांनी बंडखोरांना मदत केल्याचा संशय आल्यामुळे _______ च...
खाली ५ विधाने दिली आहेत, त्यानंतर ३ विधानांचा विशिष्ट क्रमान...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Pre 2021 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?