#49📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1(2026) +1 गुण

राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण, 2000 च्या उद्दिष्टांच्या संदर्भात खालील विधानाचा विचार करा.
(a) मुलींच्या विवाहास विलंब करण्यास प्रोत्साहन द्यावे, विवाह 18 वर्षापेक्षा कमी वयात न होता शक्यतो 21 वर्षानंतर व्हावा.
(b) 2030 पर्यंत स्थिर लोकसंख्या साध्य करणे हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूक आहे/त?
(1) फक्त (a) चूक आहे.
(2) फक्त (b) चूक आहे.
(3) दोन्ही (a) आणि (b) चूक आहेत.
(4) वरीलपैकी नाही

Consider the following statements in the context of aims of National Population Policy, 2000.
(a) Promote delayed marriage for girls, not earlier than age 18 and preferably after 21 years of age.
(b) The long-term objective is to achieve a stable population by 2030.
Which of the statement/s given above is/are incorrect?

पर्याय (Options):

फक्त (a) चूक आहे.

Only (a) is incorrect.

फक्त (b) चूक आहे.

Only (b) is incorrect.

✓ योग्य उत्तर

दोन्ही (a) आणि (b) चूक आहेत.

Both (a) and (b) are incorrect.

वरीलपैकी नाही

None of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त (b) चूक आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) बरोबर आहे: NPP 2000 च्या सामाजिक-लोकसंख्याशास्त्रीय उद्दिष्टांमध्ये मुलींचे बालविवाह रोखून विवाहाचे वय १८ वर्षांपेक्षा जास्त आणि शक्यतो २१ वर्षांनंतर करण्यास सक्रिय प्रोत्साहन देण्याची तरतूद स्पष्टपणे करण्यात आली आहे.
• विधान (b) चूक आहे: NPP 2000 चे दीर्घकालीन उद्दिष्ट (Long-term objective) हे स्थिर लोकसंख्या (Stable population) साध्य करण्याचे लक्ष्य २०४५ पर्यंत निश्चित केले होते (२०३० पर्यंत नाही).
• प्रश्न चुकीचे विधान विचारतो**: त्यामुळे फक्त विधान (b) चूक आहे (पर्याय २).

The correct answer is Option B (Only (b) is incorrect.).

Key Points:
• Statement (a) is Correct: NPP 2000 explicitly promotes delayed marriage for girls, advocating strictly not earlier than 18 and preferably after 21 years of age to safeguard maternal health and reduce fertility.
• Statement (b) is Incorrect: The long-term objective of NPP 2000 was set to achieve a stable population by the target year 2045 (subsequently revised by some planners to 2070, but NPP 2000 statutory target was 2045, NOT 2030).
• Question seeks the INCORRECT statement**: Statement (b) is incorrect (Option 2).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #48

खालील विधाने विचारात घ्या : (a) एकूण भांडवली साठ्यामध्ये डेव...

पुढील प्रश्न #50

खालील विधाने विचारात घ्या. (a) 1950 च्या दशकाच्या उत्तरार्धा...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)